Η Artemisia Gentileschi ήταν μια ταλαντούχα καλλιτέχνιδα, γεννημένη στις 8 Ιουλίουτου 1593. Κόρη του ζωγράφου Orazio Lomi Gentileschi, έχασε τη μητέρα της στην τρυφερή ηλικία των δώδεκα ετών, ενώ μεγάλωσε σε ένα σκληρό και, πολλές φορές, βίαιο περιβάλλον. Μαθήτευσε κοντά στον πατέρα της κατά τα πρώτα χρόνια και γρήγορα ξεδιπλώθηκε το καλλιτεχνικό της ταλέντο. Το 1610, σε ηλικία μόλις δεκαεπτά ετών, συνέθεσε το πρώτο της έργο « Η Σωσσάνα και οι πρεσβύτεροι». Στο έργο δύο ηλικιωμένοι ηδονοβλεψίες παρακολουθούν μια νεαρή κοπέλα που κάνει μπάνιο. Το έργο της Αρτεμισίας, όπως και της Φρίντα Κάλο, είναι απόλυτα αυτοβιογραφικό.
Το 1611 ο συνεργάτης του πατέρα της και καθηγητής της στην προοπτική, ο Agostino Tassi, την βίασε. Μάλιστα της υποσχέθηκε ότι θα την παντρευόταν, κάτι το οποίο δεν έγινε ποτέ. Απόρροια αυτού, να οδηγηθεί ο Τassi ενώπιον της δικαιοσύνης από τον πατέρα της Αρτεμισίας. Να οδηγηθεί, ενώπιον μιας τυφλής δικαιοσύνης, καθώς μετά το πέρας των επτά μηνών, που διήρκησε η δίκη, ο Tassi φυλακίστηκε για ένα χρόνο και έπειτα αφέθηκε ελεύθερος. Γιατί οι στενές επαφές του κακοποιού με τον Πάπα Ιννοκέντιο ήταν υπεραρκετές για να παραγραφεί το αδίκημά του.
Απέναντι σε όλο αυτό στάθηκε με τεράστιο δυναμισμό η Αρτεμισία. Μια γυναίκα που ξέθαψε από μέσα της τη δύναμη να καταγγείλει τον βιαστή της, σε μια εποχή ασφυκτικά ανδροκρατούμενη και πατριαρχική.
Η Αρτεμισία αγωνίστηκε ενάντια στην ανδρική βία. Αξιοποίησε την τέχνη, τους πίνακες, τα πινέλα, τα χρώματα, τις εκφράσεις, τις σκληρές ζωγραφικές σκηνές, για να εκφράσει τον πόνο της, την οργή της, το μίσος της, την εσωτερική της φωνή. Ζωγράφιζε με το πινέλο βουτηγμένο στο αίμα της πραγματικότητας, μιας πραγματικότητας αόρατης για την κοινωνία της. Οι συνθέσεις της θα χαρακτηριστούν σκληρές και βίαιες περισσότερο και από αυτές του Caravaggio. Η Αρτεμισία, όμως, στη ζωγραφική επιφάνεια των πινάκων της απεικόνιζε τον ρεαλιστικό πόνο και τρόμο, μετουσίωνε τα προσωπικά της βιώματα και συναισθήματα σε γυναικείες μορφές, κυρίως βιβλικές, που χαρακτηρίζονται από αποφασιστικότητα, δύναμη και ισχυρή προσωπικότητα, καταπαντώντας τις κοινωνικές συμβάσεις της εποχής της, που ήθελαν τη γυναίκα αδύναμη, άβουλη και ανήμπορη.
Η Αρτεμισία βιάστηκε δύο φορές. Μία από τον Τassi και αργότερα, ψυχικά, στο δικαστήριο, καθώς υποβλήθηκε μέσα στη δικαστική αίθουσα σε γυναικολογικό έλεγχο, προκειμένου να εξακριβωθεί η αλήθεια της. Βιάστηκε ψυχή τε και σώματι.
Και το ερώτημα είναι, πόσες σύγχρονες Αρτεμισίες υπάρχουν στα πλάτη και τα μήκη τούτου του κόσμου; Του κόσμου τούτου του σαθρού, που καταρρέει, όταν τα βέλη της αλήθειας χτυπούν τα σάπια στηρίγματα της υποκρισίας, του κανιβαλισμού ανθρώπινων ψυχών,της διαφθοράς και του ψέματος. Πόσες φωνές ελεύθερες και δυναμικές μάχονται σαν τον Δαβίδ ενάντια στον Γολιάθ ;
Πόσοι «δικαστές» υπάρχουν, που θα αμφιβάλλουν, θα στρουθοκαμηλίσουν,θα φέρουν το θύμα στη θέση του θύτη; Γιατί την κατάρρευση του εξιδανικευμένου κόσμου στον οποίον ζουν δεν αντέχουν να την αντικρίσουν και να τη βιώσουν, αφού η κατάρρευση θα οδηγήσει στο να πλημμυρίσει ο κόσμος με βούρκο. Και ποιος θέλει να καταστρέψει μια πανέμορφη αναγεννησιακή επίπλαστη απεικόνιση; Ποιος θα ήθελε να διεισδύσει στην ψυχολογία των μορφών που θα απεικονίζονταν, αν ο κόσμος μας γινόταν πίνακας; Ποιος θα άντεχε να ακούσει την αλήθεια που καταρρίπτει την αληθοφανή ομορφιά;
Η αλήθεια θα χαρακτηριστεί απόκοσμη, βίαιη, σκληρή. Και η ουτοπία, η αλλοιωμένη πραγματικότητα θα χαρακτηριστεί ως «έργο τέχνης» ικανό να τέρψει τις ψυχές αυτών που θέλουν να κρυφτούν, αυτών που φράζουν στόματα, αυτών που κακοποιούν ανθρώπου σάρκα και ψυχή, αυτών που καταδικάζουν όσους ελεύθερα μιλούν, αυτών που ως ηδονοβλεψίες αρέσκονται να αντικρίζουν τον φόβο και τον πόνο, γιατί έτσι παίρνουν δύναμη.
Και όμως Αρτεμισίες θα υπάρχουν.Είναι μορφές άχρονες, καθολικές, ισχυρές, που σπάνε τα καλούπια του όμορφου και αγγελικά πλασμένου τούτου κόσμου, τους κανόνες των ισχυρών,τους νόμους της Αδικίας. Είναι μορφές που ανάγουν τον πόνο σε αλήθεια ιερή και χαράζουν στις ψυχές μας το « κάθε στιγμή το λαρύγγι μου θα γεμίζω με ένα φθόγγο, με έναν ψίθυρο, με ένα τραύλισμα, με μια κραυγή που θα μου λέει: ΜΙΛΑ!».
Αφιερωμένο σε κάθε ψυχή που κακοποιήθηκε σωματικά, λεκτικά, ψυχικά και σεξουαλικά.
Μανόλια Ροσολύμου.
