Σκορτσάμπουνο !!!

      Ως φιλόλογος ενοχλούμαι πολύ  όταν βλέπω να κακοποιούνται κατά τρόπο βάρβαρο οι λέξεις. Το φαινόμενο βέβαια  είναι σύνηθες και λέγεται παραφθορά, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι είναι και σωστό, ιδίως αν το αποτέλεσμα είναι η δημιουργία μιας άκρως κακόηχης λέξης. Τέτοια κακόηχη λέξη είναι το… σκορτσάμπουνο ή κατ’ άλλη εκδοχή το σκλοτσάμπουνο!!!   

Η λέξη είναι σύνθετη με δεύτερο συνθετικό τη λέξη τσαμπούνα, η οποία κατά τον καθηγητή Μπαμπινιώτη είναι αντιδάνειο από την ιταλική λέξη ζαμπόνια, που με τη σειρά της είναι δάνειο από την ελληνική λέξη συμφωνία, που σημαίνει αρμονία του ήχου. Το πρώτο συνθετικό σκορ ή σκλο είναι λεξεις άγνωστες στην ελληνική γλώσσα και δεν σημαίνουν απολύτως τίποτε.

Η τσαμπούνα τώρα είναι το αρχαιότατο μουσικό όργανο, που αποτελείται από τον ασκό και τον αυλό, τον αρχαίο άσκαυλο (ασκός+αυλός). Το όργανο αυτό δημιουργήθηκε από την ανάγκη ο μουσικός να μπορεί να τραγουδά, ενώ παίζει. Έπρεπε λοιπόν να μπορεί να αποθηκεύει αέρα κάπου, για να μπορεί να παίζει όσο τραγουδά. Την απάντηση έδωσε το δέρμα μικρού ζώου κυρίως κατσικιού, μετά από κατάλληλη επεξεργασία.

Η λέξη λοιπόν τσαμπούνα προσδιορίζει ακριβώς το μουσικό αυτό όργανο και δεν χρειάζεται σύνθετη λέξη για να το προσδιορίσει. Στο κεφαλονίτικο γλωσσικό ιδίωμα χρειάστηκε να προσδιοριστεί ότι απαραίτητο στοιχείο για τη κατασκευή του μουσικού αυτού οργάνου είναι το δέρμα του ζώου, ο ασκός και έτσι προήλθε η λέξη ασκοτσάμπουνο.

Σημειώνω εδώ ότι στην Κρήτη το ίδιο μουσικό όργανο ονομάζεται  ασκομαντούρα  (ασκός+ μαντούρα=αυλός). Πώς τώρα ο ασκός έγινε σκορ ή σκλο, είναι άλλη ιστορία. Καιρός πάντως είναι το όνομα του γλυκόηχου αυτού μουσικού οργάνου να πάψει να ηχεί τόσο κακόηχα και βάρβαρα και να  λέγεται με το όνομα που το ποσδιορίζει, ιδίως από τους φιλολόγους.

                                                                   Νίκος Μαραγκάκης

                                                                           Φιλόλογος