Εικόνα: Ένα ηλιοβασίλεμα στην Αγία Ιερουσαλήμ.
Η σύγκρουση του νέου και του παλιού είναι τόσο παλιά όσο και η ανθρώπινη ιστορία. Είναι ένα σχήμα που εδράζεται στην ανθρώπινη ψυχολογία και που, δυστυχώς, δεν είναι κάτι το καινούργιο για την πολιτική. Στην πολιτική βλέπουμε συχνά τη λυσσαλέα προσπάθεια ανθρώπων που έχουν περάσει από τα πολιτικά πράγματα να κρατηθούν για, έστω, λίγο ακόμη. Όχι επειδή επιθυμούν να προσφέρουν από ανιδιοτέλεια, αυτό είναι κάτι που κρίνεται από την κοινωνία και την ίδια την πραγματικότητα, αλλά είναι ο εγωισμός, το πάθος και τα συμπλέγματα τους το υπαγορεύουν. Ίσως, ακόμη, να έχουν ταυτίσει την πολιτική τους παρουσία με την κατοχή κάποιου αξιώματος…
Τότε είναι που αρχίζει το γνώριμο έργο. Παρασκήνιο, τηλεφωνήματα, συνεννοήσεις πίσω από κλειστές πόρτες, προσωπικές συμμαχίες, αποκλεισμοί, υπόγειες επιθέσεις και, κυρίως, προσπάθειες να μπει τρικλοποδιά σε κάθε άλλο άνθρωπο που επιχειρεί να εμφανιστεί στο προσκήνιο.
Δεν είναι η ηλικία το πρόβλημα. Είναι η νοοτροπία. Υπάρχουν άνθρωποι μεγαλύτερης ηλικίας που διαθέτουν ακόμη ζωντανό μυαλό, γενναιοδωρία, δημιουργικότητα και την πραγματική σοφία να ξέρουν ότι η εμπειρία αποκτά αξία όταν γίνεται παρακαταθήκη για τους επόμενους. Υπάρχουν όμως και εκείνοι που αντιμετωπίζουν την ανανέωση ως απειλή, τον νέο άνθρωπο ως αντίπαλο και την πολιτική ως προσωπικό κεκτημένο. Εκεί βρίσκεται το πρόβλημα.
Είναι πραγματικά αξιολύπητο να βλέπεις ανθρώπους να εργάζονται όλη μέρα στο τηλέφωνο όχι για την προκοπή, όχι για την πρόοδο, όχι για να οργανώσουν μια καλύτερη προσπάθεια, αλλά για την υπονόμευση, τη συκοφαντία, τη δημιουργία εντάσεων και την καλλιέργεια καχυποψίας. Να καταναλώνεται τόση ενέργεια όχι για να παραχθεί κάτι χρήσιμο, αλλά για να εμποδιστεί κάποιος άλλος να το παράξει!
Η μεγάλη αντίφαση είναι ότι την ώρα που η κοινωνία χρειάζεται ανθρώπους με ενέργεια, γνώση, επαγγελματική εμπειρία, νέες ιδέες και διάθεση να δουλέψουν, κάποιοι εξακολουθούν να θεωρούν ότι η πολιτική μπορεί να λειτουργεί σαν κλειστό κλαμπ. Ότι ο σαραντάρης και η σαραντάρα πρέπει να περιμένουν τη σειρά τους. Ότι πρέπει πρώτα να πάρουν την έγκριση εκείνων που έχουν συνηθίσει να αποφασίζουν για όλους…
Η πολιτική, όμως, δεν είναι ιδιοκτησία κανενός και καμία γενιά δεν έχει δικαίωμα να την κρατά όμηρο των προσωπικών της φιλοδοξιών ή απωθημένων. Η εμπειρία είναι πολύτιμη όταν ανοίγει δρόμους. Όταν χρησιμοποιείται για να κλείνει δρόμους, μετατρέπεται σε βαρίδι.
Το ακόμη πιο καταστροφικό είναι ότι αυτή η λογική δεν παράγει μόνο στασιμότητα. Παράγει ένταση, εμφυλίους, στρατόπεδα και δηλητήριο εκεί ακριβώς όπου θα έπρεπε να επικρατούν η εργατικότητα, το κέφι, η δημιουργικότητα και το μεράκι της παραγωγής. Το αποτέλεσμα είναι, συνήθως, να οφελείται ο αντίπαλος…
Η πολιτική θα έπρεπε να είναι ένας χώρος όπου άνθρωποι διαφορετικών γενεών συναντιούνται, συνεργάζονται και προσθέτει ο ένας στον άλλον. Εκείνος που έχει την εμπειρία να μεταδίδει, εκείνος που έχει τη φρεσκάδα να προτείνει, εκείνος που έχει την τεχνογνωσία να οργανώσει και όλοι μαζί να υπηρετούν έναν σκοπό μεγαλύτερο από τις προσωπικές τους καρέκλες. Όταν όμως η προσωπική επιβίωση γίνεται αυτοσκοπός, τότε η πολιτική μικραίνει και μαζί της μικραίνει και η κοινωνία που την εμπιστεύεται.
Ωστόσο, κανένας μηχανισμός δεν μπορεί να σταματήσει την ανανέωση της ζωής. Δε χρειάζεται να βιαζόμαστε, ούτε να ευχόμαστε σε κανέναν τίποτα. Δε χρειάζεται να περιμένουμε την αποχώρηση κανενός για να ανοίξει ο δρόμος στους επόμενους. Η αλλαγή δεν είναι εκδίκηση και η ανανέωση δεν είναι τιμωρία. Είναι η φυσική κίνηση των πραγμάτων.
Όσο κι αν κάποιοι “κρατιούνται απ’ τις μολόχες”, όσο κι αν προσπαθούν να ελέγξουν τις εξελίξεις, όσο κι αν επενδύουν στο παρασκήνιο και στην υπονόμευση, δεν μπορούν να εμποδίσουν το ηλιοβασίλεμα μιας εποχής και την ανατολή μιας άλλης. Αυτό είναι κάτι που έρχεται μόνο του, μέσα από την κοινωνία, μέσα από τις νέες ανάγκες, μέσα από τους ανθρώπους που εμφανίζονται και ζητούν χώρο όχι για να καταλάβουν μια καρέκλα, αλλά για να κάνουν δουλειά.
Στο τέλος αυτό που μένει δεν είναι το ποιος τηλεφώνησε περισσότερο, ποιος έκανε περισσότερες υπόγειες συνεννοήσεις, ποιος κατάφερε να απομονώσει έναν αντίπαλο ή ποιος έβαλε περισσότερες τρικλοποδιές. Στο τέλος κρίνεται το έργο που άφησες πίσω σου. Πόσο χρήσιμος υπήρξες. Πόσους ανθρώπους βοήθησες να προχωρήσουν. Πόσους δρόμους άνοιξες. Και κυρίως αν, όταν ήρθε η ώρα να εμφανιστούν οι επόμενοι, τους αντιμετώπισες ως απειλή ή ως συνέχεια μιας προσπάθειας που είναι πολύ μεγαλύτερη από τον καθένα μας.
Γιατί η πολιτική δεν είναι χόμπι. Δεν είναι τρόπος να περνάει η ώρα. Δεν είναι μια κοινωνική λέσχη για ανθρώπους που απολαμβάνουν τις ίντριγκες, τα πηγαδάκια, τα τηλεφωνήματα και τα παρασκήνια. Η πολιτική είναι καθήκον. Είναι ευθύνη. Είναι, για όποιον την παίρνει στα σοβαρά, μια ιερή υποχρέωση απέναντι στην κοινωνία και στους ανθρώπους που του εμπιστεύονται ένα κομμάτι από το μέλλον τους.
Εν κατακλείδι, όσο δηλητήριο κι αν βγάλουν τα συμπλέγματα και τα απωθημένα της κάθε μίας και του καθενός, όσο παρασκήνιο κι αν επιστρατευθεί, όσο κι αν κάποιοι προσπαθήσουν να καθυστερήσουν την αλλαγή, ένα μόνο είναι σίγουρο, ότι ο νέος ήλιος θα ανατείλει! Κανείς και καμία δεν μπορεί να σταματήσει για πάντα την ανανέωση, την εξέλιξη, την ίδια τη ζωή. Γιατί η πολιτική, όπως και η κοινωνία, δεν ανήκει σε εκείνους που κατάφεραν να κρατηθούν περισσότερο, ανήκει σε εκείνους που είναι έτοιμοι να τη μετατρέψουν ξανά σε δημιουργία, προσφορά και ελπίδα.
Όποιος έχει στοιχειωδώς φιλοσοφήσει τη ζωή και το τι σημαίνει το ελάχιστο πέρασμά μας από αυτήν, γνωρίζει όλα τα παραπάνω και είναι ήσυχος. Όποιος δεν τα γνωρίζει ή δεν μπορεί να τα σκεφτεί, απλώς ταλαιπωριέται λίγο παραπάνω και κάνει χαζαμάρες… τίποτα περισσότερο και τίποτα λιγότερο!
