ΤΟ ΕΚΘΕΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2023
Το Έκθεμα του Σεπτεμβρίου 2023 παρουσιάζεται από τη διευθύντρια της Ιακωβατείου Βιβλιοθήκης Δώρα Ζαφειράτου. Πρόκειται για έγγραφο της 14ης Ιουνίου του 1865 – ένα χρόνο μετά την Ένωση- που αναφέρεται σε προβλήματα της καθημερινής ζωής των Ληξουριωτών. Το έγγραφο απόκειται στο Αρχείο της Ιακωβατείου Βιβλιοθήκης.
ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΛΗΞΟΥΡΙ ΤΟΥ 1865
Τι προβλήματα άραγε αντιμετώπιζαν στην καθημερινότητά τους οι κάτοικοι του Ληξουριού, οι οποίοι, όπως και όλοι οι υπόλοιποι Επτανήσιοι, περίμεναν ότι μετά την Ένωση των νησιών με την Ελλάδα (1864) η ζωή τους θα βελτιωνόταν και δεν θα υφίσταντο τις συνέπειες από την αυταρχική συμπεριφορά των αξιωματούχων του Ιονίου Κράτους;
Μια μικρή γεύση μας δίνει το συγκεκριμένο έγγραφο από το Αρχείο της Ιακωβατείου Βιβλιοθήκης, μια Αναφορά των κατοίκων του Ληξουριού στην ελληνική Βουλή με ημερομηνία 14 Ιουνίου 1865.
Οι Ληξουριώτες, λοιπόν, ένα χρόνο μετά την Ένωση, διαπιστώνουν ότι ακόμη η εξουσία βρίσκεται στα χέρια των ίδιων δημοσίων υπαλλήλων και αξιωματούχων, που κατείχαν δημόσιες θέσεις και αξιώματα και κατά την περίοδο της «ξενοκρατίας», δηλαδή την περίοδο του Ιονίου Κράτους και της Βρετανικής Προστασίας (1815-1864), οι οποίοι αυθαιρετούν και καταπιέζουν τον λαό με τον ίδιο ακριβώς τρόπο, παραβιάζοντας το Σύνταγμα του ελληνικού κράτους, που μόλις είχε ψηφισθεί (1864). Για τον λόγο αυτόν στέλνουν στις 14 Ιουνίου 1865 αναφορά στην ελληνική Βουλή , με την οποία διαμαρτύρονται για την κατάσταση αυτή.
Συγκεκριμένα, στρέφονται κατά ενός συγκεκριμένου προσώπου, του δρα Παύλου Ξυδιά Τυπάλδου, προσώπου που είχε εξουσία και πριν την Ένωση, και εκείνη την εποχή ανάμεσα στα άλλα αξιώματά του ήταν και Αγορανόμος στην πόλη του Ληξουριού. Ως Αγορανόμος ρύθμιζε τη διεξαγωγή του εμπορίου στην πόλη. Στην Αναφορά κατηγορείται ότι αυθαίρετα και παράνομα αποφάσισε να καταργήσει τα ιχθυοπωλεία και τα οπωροπωλεία που λειτουργούσαν στο «Παλάτι» – το γνωστό Μαρκάτο – στην κεντρική πλατεία της πόλης και να τα μεταφέρει σε μία απόκεντρη πλατεία, η οποία βρισκόταν ανάμεσα στα σπίτια των δρα Χαράλαμπου Πρετεντέρη και Ιωάννη Φορέστη. Και αυτό, γιατί με την μεταφορά των καταστημάτων οι μαγαζάτορες αναγκάστηκαν να νοικιάσουν χώρους στην οικία Πρετεντέρη, που ήταν γυναικάδελφός του.
Εκτός από το προφανές οικονομικό όφελος που αποκόμιζε ο Πρετεντέρης από αυτήν την μεταφορά των εμπορικών καταστημάτων, η απόφαση του Ξυδιά Τυπάλδου δημιουργούσε, σύμφωνα πάντα με την Αναφορά των συμπολιτών του εναντίον του, σοβαρότατα προβλήματα στη λειτουργία της αγοράς για πολλούς λόγους: πρώτον, τα μαγαζιά μεταφέρθηκαν σε απόκεντρο μέρος και η πρόσβαση σε αυτά ήταν πολύ δυσκολότερη, δεύτερον, τα εμπορεύματα ήταν ευπαθή (λαχανικά και ψάρια) και αλλοιώνονταν από την έκθεσή τους στον ήλιο, ενώ στην κεντρική πλατεία προστατεύονταν από την σκιά που δημιουργούσε το «Παλάτι», και τρίτον ταλαιπωρούνταν αντίστοιχα από τις καιρικές συνθήκες και οι πωλητές και οι αγοραστές.
Κατηγορείται, επίσης, ο Αγορανόμος ότι με την κάλυψη του Νομάρχη προέβαινε στην αυθαίρετη και παράνομη τιμωρία των οπωροπωλών και ιχθυοπωλών με την επιβολή χρηματικών προστίμων και ποινών φυλάκισης για παρανομίες που ουσιαστικά δεν υφίσταντο. Κατηγορείται, τέλος, για αυθαιρεσίες στη λειτουργία της αγοράς, όπως για παράδειγμα ότι νόθευσε το σύστημα της κλήρωσης που τυπικά εφαρμοζόταν για τον καθορισμό των θέσεων του κάθε καταστήματος στον χώρο της αγοράς. Η συμπεριφορά αυτή του Αγορανόμου, είχε δημιουργήσει, κατά τους Ληξουριώτες της εποχής, αξεπέραστα προβλήματα στην καθημερινότητά τους και ανάγκαζε τους παραγωγούς κηπευτικών και τους ψαράδες να περνούν στο Αργοστόλι και να πωλούν εκεί τα προϊόντα τους, γεγονός που είχε σοβαρότατες οικονομικές συνέπειες τόσο για τους ίδιους τους πωλητές όσο και για τους καταναλωτές.
Δώρα Ζαφειράτου
Διευθύντρια Ιακωβατείου Βιβλιοθήκης
