της Άννας Σταθοπούλου*
EΔΩ ΠΕΡΙΦΕΡΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ… MIA ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΡΧΗ ΠΟΥ ΜΑΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙ ΠΟΛΛΑ ΚΑΙ ΕΥΛΟΓΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΡΟΠΟ ΠΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΖΕΤΑΙ ΤΗ ΖΩΗ ΜΑΣ, ΤΟ ΜΥΑΛΟ ΜΑΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΟΝΔΥΛΙΑ ΠΟΥ ΑΝΑΛΟΓΟΥΝ ΣΤΟ ΝΗΣΙ ΜΑΣ.
Οι συνέπειες του ΙΑΝΟΥ στο Επαρχιακό Οδικό Δίκτυο του Νησιού της Ιθάκης ήταν πολύ σοβαρές και εκτεταμένες, ανάμεσά τους η κατάρρευση μεγάλου τμήματος του δρόμου του Αετού, τοποθεσία «Μπρος Αετός», όπως αναφέρουν τα επίσημα έγγραφα: ένα ιδιαίτερα ευάλωτο σημείο του οδικού δικτύου, που γνωρίζουμε εδώ και πολλά χρόνια ότι απαιτεί ιδιαιτέρως σοβαρή αντιμετώπιση. Εκτός του ότι σε αυτό το τμήμα του νησιού υπάρχουν και πολλές ιδιωτικές κατοικίες, ο συγκεκριμένος δρόμος γεωφυσικά αποτελεί πιθανόν το κομβικότερο σημείο του οδικού δικτύου του νησιού, καθώς ενώνει το νότιο με το βόριο τμήμα της Ιθάκης με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ομαλότητα της ζωής και την ασφάλεια της μετακίνησης των κατοίκων, ιδιαιτέρως όσων κατοικούν στα Χωριά της Βόρειας Ιθάκης.
Είμαστε λοιπόν ακριβώς τρεις (3) μήνες πριν την έναρξη της (όποιας) τουριστικής σεζόν, που στα Επτάνησα – όπως και σε όλη την Ελλάδα – σηματοδοτείται επίσημα από το καθολικό Πάσχα και ο δρόμος του Αετού καθώς και πολλά ακόμα σημεία του νησιού, όπως ο δρόμος του Κιονιού και το τουριστικό λιμάνι των Φρικών, συνεχίζουν να βρίσκονται σε ιδιαίτερα κρίσιμη αν όχι τραγική κατάσταση. Ο καθένας που ενδιαφέρεται μπορεί να δει λεπτομέρειες για όλα αυτά στην ειδησεογραφία, δεν αποτελούν μυστικό, όπως επίσης μπορεί να ανατρέξει στις ενημερώσεις τόσο του Δήμου όσο και των στελεχών επαγγελματικών φορέων προς τους δήμους και τα αρμόδια υπουργεία για την κατάσταση.
Ας πιάσουμε την συγκεκριμένη ιστορία από την αρχή, από τις πρώτες ήδη μεγάλες καταστροφές που προκάλεσε στον δρόμο του Αετού ο ΙΑΝΟΣ, στα τέλη του περασμένου Σεπτέμβρη. Έγινε τότε η διάγνωση, μηχανικοί δεν είμαστε, εμπιστευόμαστε ό,τι ακούμε από τους υπεύθυνους, εν προκειμένω τον έπαρχο και τους υπολοίπους αρμοδίους της Περιφέρειας. Και εκεί αρχίζει το γαϊτανάκι. Ο δρόμος αρχικά κρίθηκε ασφαλής για την διέλευση οχημάτων, συμπεριλαμβανομένου αυτού που μεταφέρει τους μαθητές Γυμνασίου-Λυκείου, μετά όχι και τόσο, μετά ο υπεύθυνος αντιδήμαρχος της Ιθάκης, που έχει την ευθύνη της λειτουργίας των Σχολείων, έκρινε -πολύ σωστά κατά τη γνώμη μου- να κρατήσει τα σχολεία κλειστά μέχρι να αποσαφηνιστεί το ζήτημα και εν τέλει από 1ης/10/2020 ο δρόμος δόθηκε σε πλήρη κυκλοφορία κανονικά, με μια ενημέρωση περί έναρξης έργου αποκατάστασης με ημερομηνία λήξης εντός μηνός.
Αυτά στα τέλη του Σεπτέμβρη. Προς τα μέσα του Δεκέμβρη ο δρόμος συνεχίζει να καταρρέει και σηματοδοτείται (προχείρως) ως ακατάλληλος προς διέλευση. Με τις πρώτες μεγάλες βροχές πριν λίγες μέρες (4.1.2021) το δράμα κορυφώνεται και ο δρόμος κόβεται εντελώς!!! Από 8ης.1.2021 η σύνδεση των δυο τμημάτων του νησιού θα γίνεται με ανοιχτή «παντόφλα», όταν το επιτρέπουν τα μποφόρ εννοείται, εξόδοις του Υπουργείου Ναυτιλίας και έως ότου ο δρόμος κριθεί κατάλληλος «μετά από τις επισκευές που θα πραγματοποιήσει η Περιφέρεια», ή «αποκατασταθεί μερικώς», όπως ανοίγει πρόθυμα το παραθυράκι η έκτακτη ανακοίνωση του Επάρχου Ιθάκης κ. Λιβιτσάνη στο αίτημα που υπέβαλε προς τον αντιπεριφερειάρχη Κεφαλονιάς και Ιθάκης κ. Τραυλό, στο οποίο επίσης μας ενημερώνει ότι το έργο της αποκατάστασης θα ξεκινήσει … «άμεσα»!!! Δηλαδή και άμεσα να ξεκινήσει, μήπως μάλλον θα έπρεπε να είχε ΗΔΗ ξεκινήσει τρισήμιση μήνες πριν και να έχει HΔΗ περατωθεί; Μήπως έστω και τώρα θα έπρεπε να δοθούν κάποιες εξηγήσεις στους κατοίκους της Ιθάκης, για ακόμα μια αστοχία, για ακόμα μια αθέτηση, που τους αφορά άμεσα;
Ξέρετε, εμείς οι Ιθακήσιοι είμαστε κατά πλειονότητα μια κοινωνία υψηλής συνοχής και υψηλής αντοχής. Δεν κανιβαλίζουμε ανθρώπους και τις ντουλάπες μας τις αερίζουμε τακτικά, σκελετούς δεν κρατάμε κρυμμένους. Επιπλέον, από το 2014 και μετά έχει καταστεί σταδιακά σαφές στην τοπική μας κοινωνία ότι σε ένα νησάκι των 3.000 κατοίκων είναι σε όφελος όλων μας να συνεργαζόμαστε παρά να πετροβολάμε, όσο καλή σφεντόνα κι αν ξέρουμε. Γι’ αυτό και μακριά από μένα οι προσωποπαγείς επιθέσεις, οι στοχοποιήσεις ανθρώπων και οι δολοφονίες χαρακτήρων, δεν με εκφράζει αυτή η προσέγγιση έτσι κι αλλιώς, πόσω μάλλον όταν αναφέρομαι σε συντοπίτες μου. Ας κάνουμε μια υπόθεση εργασίας ότι όλοι ανεξαιρέτως κάνουμε από τη θέση που βρισκόμαστε ό,τι ξέρουμε και μπορούμε καλύτερα για τον τόπο μας. Φτάνει όμως; Κι αν – εξώφθαλμα πλέον – ΔΕΝ φτάνει, τις πταίει και πώς το διορθώνουμε;
Η δική μου απάντηση σε αυτό το ερώτημα, που είναι και ο λόγος για τον οποίο γράφω αυτό το άρθρο, είναι πως η νέα περιφερειακή αρχή έχει δώσει πλέον πολλά δείγματα πολύ κακής γραφής, σε πολλά νησιά και σε πολλά επίπεδα. Και πως πλέον πρέπει να αρχίσουμε να λέμε κάποια πράγματα με το όνομά τους, αντί να τα κρύβουμε κάτω από το χαλί για τα ησυχότερα, ή να αποδίδουμε ευθύνες συλλήβδην και αορίστως στους «άρχοντες του νησιού», πολύ βολικά τσουβαλιάζοντας δικαίους και αδίκους και ξεδοντιάζοντας την κριτική μας με στρογγυλοποιήσεις. Παρεκτός κι αν προτιμάμε να πορευτούμε ακόμα μια φορά κατά Ροΐδη, επιβεβαιώνοντας τη ρήση του «Ο Έλλην προτιμά συνήθως την ομαλωτέραν οδόν, έστω και άγουσαν εις βάραθρον»!
Το οποίο …βάραθρο μας ξαναφέρνει στον κομμένο δρόμο και τις τακτικές της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων στην διαχείριση των ζητημάτων που αφορούν στην ευημερία, την ανάπτυξη και την ασφάλεια των Νησιών μας. Κάθε πολιτικός χώρος έχει τους ικανότερους, τους λιγότερο ικανούς και τους εντελώς άχρηστους, δεν θα μπω να σχολιάσω τις δεξιότητες του επιτελείου της κ. Κράτσα ή της ίδιας, γιατί δεν με ενδιαφέρει κιόλας. Θα πω όμως απερίφραστα ότι η προχειρότητα, η αδιαφάνεια, οι στρεβλώσεις στον δημόσιο διάλογο και η υπηρεσιακή αντιμετώπιση των ζητημάτων τα οποία έχω παρακολουθήσει από κοντά είναι εξοργιστική. Και επειδή αυτή η συμπεριφορά είναι συνεχόμενη και συστηματική, θα έλεγα ότι είμαστε μπροστά σε μια περιφερειακή αρχή που από στρατηγική επιλογή απαξιώνει συστηματικά τους πολίτες. Δεν θα διστάσω να πω ότι έτσι όπως το αισθάνομαι εγώ, έχουμε μια Περιφερειακή Αρχή – Παράρτημα της Κυβέρνησης Μητσοτάκη, με τους αιρετούς σε ρόλο διορισμένων δημοσίων υπαλλήλων της, δηλαδή πλήρως ευθυγραμμισμένων και εντελώς απρόθυμων να διαφοροποιηθούν από όσα τους ζητούνται να κάνουν, έστω και σε επίπεδο μιας απλής προσωπικής δημόσιας τοποθέτησης. Σε όλα τα θέματα για τα οποία η Περιφέρεια είναι υπεύθυνη έχω σημειώσει πάγιες τακτικές ασαφούς επικοινωνίας, κομματική προσήλωση σε βάρος της απαιτούμενης αγωνιστικότητας για τις απαραίτητες διεκδικήσεις που ζητούν Δήμοι, Φορείς και Πολίτες των Νησιών μας, άγνοια ή συνειδητή απαξίωση του έργου της προηγούμενης περιφερειακής αρχής, αλυσιδωτή αθέτηση υποσχέσεων, αναποτελεσματικότητα και – εν τέλει – κοροϊδία.
Συγκεκριμένα για το ζήτημα του δρόμου που κόπηκε στην Ιθάκη, όσοι παρακολουθούμε τα αυτοδιοικητικά γνωρίζουμε ότι ακριβώς λόγω του χρονίου προβλήματος στη συγκεκριμένη θέση στις 18/06/2019 ανατέθηκε από την προηγούμενη περιφερειακή αρχή μελέτη με τίτλο «Αντιμετώπιση κατολισθητικών βλαβών επαρχιακού οδικού τμήματος Μπρος Αετός» που σύμφωνα με την σύμβασή της να έπρεπε να έχει ολοκληρωθεί από τον περασμένο Οκτώβριο. Ομοίως υπάρχει κονδύλι 1.500.000 ευρώ που κληροδοτήθηκε στην σημερινή περιφερειακή αρχή για αυτό ακριβώς το έργο. Παραμένει ανεκμετάλλευτο, έχει διατεθεί αλλού, θα διατεθεί προσεχώς;;; Ουδείς γνωρίζει. Να διευκρινίσω εδώ ότι αυτά τα 1.5 εκ ευρώ για τον δρόμο του Αετού δεν είναι το περίφημο αντίστοιχο ποσό της εγγυητικής του Λιμανιού του Πισαετού, για την επιστροφή του οποίου στον Δήμο Ιθάκης ομοίως εκκρεμεί μια ΣΑΦΗΣ απάντηση, προέρχονται από το ΠΔΕ της Περιφέρειας και έχουν δεσμευτεί ειδικά για την θέση “Μπρός Αετός”. Ούτε η μελέτη ολοκληρώθηκε έγκαιρα, ούτε το ποσό αξιοποιήθηκε, γιατί;;; Toυλάχιστον μια εξήγηση θα μπορούσε να έχει δοθεί. Δε δόθηκε, πάλι μισόλογα διαβάζουμε, αφορισμούς σε όσους θεωρούν ότι τα πράγματα δεν πάνε καλά στην Ιθάκη και το λένε πλέον ανοιχτά, μυστικισμός, αυταρχισμός και γλώσσα χιλιόμετρα, έχω παρακολουθήσει τρεις περιφερειακές αρχές, με τα καλά και τα κακά τους, πρώτη φορά τέτοιο πράγμα! Για όσους παρακολουθούμε την πολιτική σε ένα ευρύτερο επίπεδο, είναι σαφές ότι αυτή η περιφερειακή αρχή δεν έχει δική της υπόσταση, παίζει με τους κανόνες της συνολικότερης κουλτούρας της διακυβέρνησης Μητσοτάκη, όπως ακριβώς συμβαίνει και στον Δήμο Αθηναίων. Η κεντρική ιδέα είναι κάνουμε ό,τι θέλουμε χωρίς πολλές-πολλές συνεννοήσεις με τους θεσμικούς μας εταίρους, λέμε όσα λιγότερα και πιο συγκεχυμένα μπορούμε χωρίς συγκεκριμένες δεσμεύσεις και δεν απολογούμαστε σε κανένα και για τίποτα.
Από τη θέση του απλού πολίτη από την οποία γράφω βλέπω ότι η ΑΣΑΦΕΙΑ έχει γίνει συνώνυμη αυτής της Κυβέρνησης και κατά προέκταση της περιφερειακής αρχής μας. Όσες φορές προσπαθώ να βρω στοιχεία, έστω του προϋπολογισμού της, πέφτω σε εκθέσεις ιδεών και δηλώσεις καλών προθέσεων. Χρονοδιαγράμματα δεν τηρούνται, σαφείς πληροφορίες για εξαγγελίες κονδυλίων δεν υπάρχουν (πότε ακριβώς θα δοθούν, από ποιο Πρόγραμμα θα προέρχονται κλπ), ενημέρωση πεπραγμένων καμία… υπερανάλωση σε γενικόλογες ανακοινώσεις μόνον και δημοσιοσχεσίτικες φανφάρες. Νέο έργο δεν παράγεται και το παλιό, εκείνο που κληροδότησε η παλιά αρχή στην καινούργια, πάει σημειωτόν, με μεγάλες σιωπές, κενά, αμηχανίες… Για να μην αναφερθώ σε έκτατα περιφερειακά συμβούλια για θέματα που την ίδια ώρα νομοθετούνται στη Βουλή, το είδαμε κι αυτό!!!
Είμαι βεβαία ότι υπάρχουν διοικητικά στελέχη αυτής της περιφερειακής αρχής που βλέπουν, αντιλαμβάνονται, ενδεχομένως και να εναντιώνονται σε αυτή την κατάσταση. Αν πιστεύω πως μπορούν να πετύχουν κάτι; Όχι, δεν το πιστεύω, ειδικά εφόσον η όποια διεκδίκηση γίνεται σε κλίμα ομερτά, ερήμην οποιαδήποτε δημοσιοποίησης, άρα και στήριξης από τη κοινωνία και βέβαια κρίνοντας εκ του πολύ φτωχού αποτελέσματος που έχουμε δει από το έργο της Περιφέρειας μέχρι σήμερα στο νησί μας. Η κατάσταση πρέπει να αλλάξει από το κεφάλι. Θα πρέπει να γίνει αντιληπτό στους κκ. Κράτσα-Αλεξάκη ότι οι πολίτες των Ιόνιων Νησιών δεν ψήφισαν υπέρ των συνδυασμών τους για να διευκολύνουν την υλοποίηση του προγραμματικού έργου του κ. Μητσοτάκη, αλλά γιατί, για τους δικούς τους λόγους, θεώρησαν ότι οι συγκεκριμένοι άνθρωποι είναι κατάλληλοι να εκπροσωπήσουν τα συμφέροντα των νησιών τους, της ζωής και των περιουσιών τους καλύτερα από τους πολιτικούς αντιπάλους τους, με τρόπο ηθικό, διαυγή και ενωτικό. Μόνον αυτό δεν βλέπουμε να συμβαίνει. Και θα χαρούμε πάρα πολύ εάν το δούμε, αλλά ενάμιση χρόνο μετά προσωπικά δεν πιστεύω πως θα η συνέχεια θα με εκπλήξει ευχάριστα. Ούτε σε επίπεδο έργου, ούτε σε επίπεδο κουλτούρας και διάθεσης. Τα συνολικότερα δείγματα της πολιτικής αυτής της κυβέρνησης προς την τοπική αυτοδιοίκηση υπήρξαν ήδη σαφέστατα: συνεχόμενα ήξεις-αφίξεις για μεταρρυθμίσεις που δεν τηρήθηκαν, θεσμική καταστρατήγηση της απλής αναλογικής, το απίθανο τέχνασμα του «νέου χρηματοδοτικού προγράμματος» Θεοδωρικάκου, που όταν, μετά από ατέλειωτες καθυστερήσεις, αναγκάστηκε τελικώς να το παρουσιάσει, αποκαλύφθηκε και η σαφής πρόθεσή τους για πλήρη έλεγχο της κατανομής των χρηματοδοτήσεων κατά τις βολές τους, συνεχής διαφήμιση ενισχύσεων προς τους Δήμους που δεν ήρθαν ποτέ ή ήρθαν με το σταγονόμετρο – και πλείστα όσα…
Ας ευχηθούμε, λοιπόν, μια Καλή Χρονιά σε όλους, με την προσδοκία για μια συνολικά καλύτερη, δημοκρατικότερη, ουσιαστικότερη αντιμετώπιση της τοπικής αυτοδιοίκησης από τη Κυβέρνηση, γιατί ως φαίνεται αυτή είναι και η μόνη ελπίδα μας από τη συγκεκριμένη Περιφερειακή Αρχή! Και μην μου πείτε αν πιστεύω πως ο κ. Βορίδης θα κάνει αυτή τη διαφορά, γιατί η απάντησή μου είναι προφανής… τέλος πάντων ας τη κάνει και θα του πω και μπράβο! Όπως μπράβο θα πω και σε κάθε στέλεχος της Περιφερειακής Αρχής που θα διαχειριστεί επιτέλους με σοβαρότητα και θεσμική αξιοπρέπεια το γεγονός ότι εμείς οι μικρονησιώτες ειδικά, μπορεί να ξέρουμε να κρατάμε ισορροπίες, αλλά ούτε η αγωνιστικότητα μας λείπει, ούτε κουτόχορτο τρώμε, ούτε ασφαλώς βολευόμαστε στα λίγα, τα ασαφή και τα αυθαίρετα που σήμερα απλώς ΑΝΕΧΟΜΑΣΤΕ.-
*Η Αννα Σταθοπούλου είναι Κοινωνιολόγος, Σύμβουλος ΜΜ Επιχειρήσεων, Οργανισμών και Φορέων, με έντονη δράση σε ζητήματα κοινωνικής, οικονομικής και πολιτιστικής ανάπτυξης.
