Η χθεσινή συνεδρίαση των οργάνων του ΠΑΣΟΚ δεν ήταν απλώς μια ακόμη εσωκομματική διαδικασία. Ήταν μια στιγμή αποκάλυψης υπαρκτών ρωγμών, διαφορετικών στρατηγικών αναγνώσεων και, κυρίως, μιας έντονης αγωνίας για την πολιτική κατεύθυνση του κόμματος σε μια κρίσιμη συγκυρία.

Η ανοιχτή διαφοροποίηση του Χάρη Δούκα, η σύγκρουσή του με την Άννα Διαμαντοπούλου και το φορτισμένο κλίμα που καταγράφηκε, δεν ήρθαν ως κεραυνός εν αιθρία. Ήρθαν να επιβεβαιώσουν ότι κάτω από την επιφάνεια της «ενότητας», στο ΠΑΣΟΚ διεξάγεται μια σκληρή συζήτηση για το τι κόμμα θέλει να είναι και ποιον δρόμο θα ακολουθήσει.

Στελέχη πρώτης γραμμής μιλούν πλέον πιο καθαρά. Η κριτική που ασκήθηκε αφορά τη στρατηγική φυσιογνωμία του κόμματος: τη μη ρητή διαχώριση από τη Νέα Δημοκρατία, την απουσία καθαρού πολιτικού αφηγήματος και τη δυσκολία διαμόρφωσης μιας εναλλακτικής πρότασης εξουσίας που να εμπνέει. Η φράση «η στρατηγική απέτυχε» δεν ειπώθηκε τυχαία, ούτε μόνο για εσωτερική κατανάλωση. Αντικατοπτρίζει την ανησυχία ότι το ΠΑΣΟΚ κινδυνεύει να μείνει πολιτικά μετέωρο, χωρίς καθαρές συμμαχίες, χωρίς σαφές στίγμα, χωρίς δυναμική νίκης.

Την ίδια στιγμή, εκτός αιθουσών συνεδριάσεων, η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Η προσωποπαγής κοπή πίτας του Παύλου Γερουλάνου στο ξενοδοχείο Καραβελ, με μεγάλη συμμετοχή τόσο από απλό κόσμο όσο και από στελέχη, λειτούργησε ως ένα παράλληλο πολιτικό γεγονός με ισχυρούς συμβολισμούς. Δεν επρόκειτο απλώς για μια κοινωνική εκδήλωση. Ήταν μια επίδειξη οργανωτικής ετοιμότητας, δικτύων και πολιτικής παρουσίας, που πολλοί διάβασαν ως μήνυμα ότι στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ υπάρχουν πρόσωπα με αυτόνομο πολιτικό αποτύπωμα και ακροατήριο.

Στο ευρύτερο προοδευτικό πεδίο, οι εξελίξεις αποκτούν ακόμη μεγαλύτερο βάθος. Η δημόσια συζήτηση για τη δημιουργία μιας νέας μεγάλης δημοκρατικής παράταξης, με προοπτική διακυβέρνησης και επανασύνδεσης με τα κοινωνικά στρώματα που ιστορικά στήριξαν το ΠΑΣΟΚ, δεν περιορίζεται πλέον σε θεωρητικό επίπεδο. Στην παρουσίαση του Αλέξη Τσίπρα στη Θεσσαλονίκη ακούστηκε ανοιχτά από στέλεχος του ΠΑΣΟΚ η ανάγκη για μια τέτοια ανασύνθεση. Μια δήλωση που δύσκολα περνά απαρατήρητη.

Και εδώ τίθενται αναπόφευκτα τα κρίσιμα ερωτήματα:

Μπορεί η στρατηγική του Νίκου Ανδρουλάκη να οδηγήσει σε εκλογική νίκη, έστω και οριακή, με μία ψήφο διαφορά;
Θα ενταθεί η εσωτερική αμφισβήτηση και θα υπάρξει πίεση για αλλαγή ηγεσίας πριν από τις εθνικές εκλογές, παρά το γεγονός ότι το ΠΑΣΟΚ πέρασε πρόσφατα από εσωκομματικές κάλπες;
Υπάρχει, έστω και ως σενάριο, το ενδεχόμενο μιας νέας διάσπασης, αν οι στρατηγικές αποκλίσεις παγιωθούν;
Και, τέλος, μπορεί το εγχείρημα και η πολιτική επανεμφάνιση του Αλέξη Τσίπρα να λειτουργήσουν ως καταλύτης εξελίξεων μέσα στο ΠΑΣΟΚ, πιέζοντας για αποφάσεις που σήμερα αποφεύγονται;

Το μόνο βέβαιο είναι ότι το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται ξανά σε μια ιστορική καμπή. Οι απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα δεν θα δοθούν μόνο στα όργανα, αλλά στην κοινωνία και, ίσως, πιο σύντομα απ’ ό,τι νομίζουμε…