Ένα απόγευμα στο σπίτι μας στο χωριό, 1962 ή 1963.
– Πω – πω! ήρθε η οργή του Θεού. Με τόσα που βλέπει και Αυτός, θα μας κάψει.
– Μα δε βλέπεις πως ήρθαν οι άλλες από την Αθήνα; Ξεμπράτσωτες! Ακούς εκεί, που ακούστηκε δικιά μας γυναίκα και μάλιστα από το σόϊ μας, να έχει τα μπράτσα έξω. Α! μωρέ Γιανάκαινα και με το δίκιο Του.
– Θα χαθεί ο ήλιος και θα σκοτεινιάσει, έτσι άκουσα! Το έχεις ματαδεί αυτό Τόλαινα. Γιατί εγώ τόσο χρονών γυναίκα δεν το ματάδα.
– Σκοτάδια, φωτιά και πίσσα. Αυτά θα μας ρίξει ο Θεός.
Εγώ καθισμένη στον σοφρά με ανοικτό το βιβλίο μου, προσπαθούσε να μάθω το κομμάτι της ορθογραφίας. Μ’ όλα αυτά που άκουγα όμως από τις δύο ντάντες που έπιναν τον απογευματινό τους καφέ και συγχρόνως έγνεθαν, μου κόπηκαν τα πόδια.
Φόβος με κυρίεψε για τον κακό Θεό που θα έριχνε φωτιά να μας κάψει. Και αναρωτιόμουν πως είναι Καλός αφού μου πήρε τον πατέρα μου και αφού μια μέρα θα μας έκαιγε.
Τις σκέψεις μου αυτές και τους φόβους, τους διατύπωσα αμέσως στις δύο γιαγιάδες.
– Ου τι κουβέντες κρένεις; Εσύ να διαβάσεις τα μαθήματά σου και να μη έχεις το αυτί σου στην κουβέντα μας, με αποπήρε η γιαγιά μου.
Η νύχτα εκείνη για μένα ήταν μαρτυρική. Ο φόβος με είχε κυριέψει για τα καλά.
– Μαμά θα μας κάψει ο Θεός;
– Τι κουβέντες είναι αυτές! Όχι καρδούλα μου!
– Μα έτσι είπαν οι ντάντες χθες.
Και της ανέφερα τον διάλογο των δύο γιαγιάδων.
– Όχι καρδιά μου, δεν είναι έτσι. Μην τις ξεσυνερίζεσαι! Μου το εξήγησε η κυρία Γιούλα που είναι και δασκάλα! Γίνεται αυτό, αλλά να εμείς οι άνθρωποι του χωριού που είμαστε και αγράμματοι, δεν μπορούμε να το καταλάβουμε. Γι’ αυτό παιδί μου θέλω να μάθεις γράμματα. Για να καταλαβαίνεις.
Με δυσκολία πήρα τον δρόμο για το σχολείο. Και έτσι βρέθηκα στη τάξη. Κάποια στιγμή λίγο πριν την ώρα που θα άρχιζε η μερική έκλειψη του ηλίου ο δάσκαλός μας, μας ανακοίνωσε:
– Και τώρα παιδιά θα βγούμε έξω στην αυλή. Θα μπούμε όλοι ένας – ένας στη σειρά, θα σας δώσω ένα καπνισμένο τζάμι και με προσοχή θα κοιτάξετε τον ήλιο και μόνο μέσα από το τζάμι. Μη το κοιτάξετε χωρίς το τζάμι γιατί μπορεί να τυφλωθείτε. Επαναλαμβάνω όχι χωρίς το τζάμι… και ένας – ένας.
Και εν συντομία μας ανέλυσε ότι αυτό που θα συμβεί είναι ένα φυσικό φαινόμενο, το οποίο συμβαίνει κατά διαστήματα αλλά όχι πάντα στο χωριό μας. Κάπως έτσι μας το έθεσε και δειλά – δειλά σηκώνω το χέρι μου και του λέω «δηλαδή κύριε δε θα μας τιμωρήσει ο Θεός»;. Και φυσικά «όχι» μου απαντά. Κάπως αναθάρρησα. Αφού το λέει ένας δάσκαλος, έτσι θα είναι.
Καθησυχασμένα τα παιδιά, γιατί προφανώς και άλλα παιδιά ήταν τρομοκρατημένα όπως εγώ, βγήκαμε έξω στην αυλή. Ήδη τα παιδιά των μεγαλύτερων τάξεων είχαν μπει στη σειρά. Και σιγά – σιγά άρχισε κάπως να χάνεται το έντονο φως του ήλιου. Σαν να σουρούπωνε λίγο. Σαν κάπως να έπεσε η θερμοκρασία. Ένας – ένας και με τη σειρά και με τη βοήθεια των δασκάλων μας, βλέπαμε το μισό ήλιο (όπως είναι το φεγγάρι στη χάση του). Ένα Ώ!!! Α!!! άκουγες από τα χείλη των παιδιών. Όπως και να το κάνουμε ήταν μια μοναδική εμπειρία. Άλλες δυο φορές έτυχε να ξαναδώ μερική έκλειψη ηλίου. Χωρίς καπνισμένο γυαλί αλλά με τα ειδικά γυαλιά παρατήρησης της έκλειψης. Και τις δύο φορές η μνήμη μου ανέτρεξε στην πρώτη παρατήρηση της μερικής έκλειψης με το καπνισμένο τζάμι.
Σημ.: Το κείμενο γράφτηκε τον Νοέμβριο του 2019 και λόγω ημέρας το αναρτώ και σήμερα.
Παρακολούθησα το μεσημέρι το φαινόμενο με τα ειδικά γυαλιά, τα οποία βρίσκονται στο σπίτι μας εδώ και μερικά χρόνια. Προσφορά ενός περιοδικού. Η φωτογραφία είναι από το διαδίκτυο και είναι σημερινή.
Αρετή Γραμμόζη – Παπαδημάτου
