Πόσοι ακόμα Αύγουστοι…
ως τον Αιώνιο Αύγουστο…
Ήλιος, Δέντρο, Πουλί και Ψάρι του Αυγούστου… …με την κατά Ελύτη θεώρηση, όπου καλπάζοντα πουλιά οι αίγες κολυμπάνε στη θάλασσα… …και τα ψάρια πετάνε στον αέρα!
«…Ιχθείς του αιθέρος, αίγες με το λιγνό κορμί κατακυμάτων…»
Σχεδίασμά μου αφιερωμένο στον δοξαστικό Αύγουστο… …με την αγαπημένη μου οπτική της “παιδικής” ζωγραφικής…
…Να μας θυμίζει και το γιατί πήγαμε στην Καλών Τεχνών…
…αλλά και την ηδονή που προκύπτει από το να προσπαθείς να μιμηθείς τον Δημιουργό.
Ο Ελύτης γράφει το ποίημά του ακριβώς με πλαίσιο τον Αύγουστο·
πιστεύει ότι μέσα σ’ αυτόν τον μήνα θα φύγει· θα πεθάνει· τρόπος του λέγειν βέβαια, αφού δεν υπάρχει θάνατος.
(Για όσους θα ήθελαν να υπερβούν ερημωμένες ιδεοληψίες και τη δικτατορία των φίλων, με τους οποίους μεγάλωσαν αναμασώντας πως “δεν είναι Θεός”, να το πούμε έντονα και διθυραμβικά με τα λόγια που ο Άγιος Πορφύριος το λέει… ταιριάζει άλλωστε στο άλκιμο σφρίγος του μήνα που εκπνέει κι ωστόσο ξαναζεί!:
~«Βρεεεεεεέ, δεν υπάρχει θάνατος, βρεεεεεεεεεεεεέ…!!!!!!!!!!!!»
-…για μια στιγμή νιώθει ο άνθρωπος να σβήνει, για να διαπιστώσει την αμέσως επομένη στιγμή ότι ζει…!-)
Η υπέρβαση των νόμων της φύσης μέσα σ’ αυτό το ποίημα του Ελύτη συμβαίνει επειδή έρχεται η χάρις του Παραδείσου, προς την οποία ο ποιητής πορεύεται…
«…Ώσπου κάποτε, ο βυθός μ’ όλο του το πλαγκτόν κατάφωτο
Θ’ αναστραφεί πάνω από το κεφάλι μου.
Κι άλλα ως τότε ανεκμυστήρευτα
Σαν μέσ’ από τη σάρκα μου ιδωμένα θα φανερωθούν…»
Το όλο ποίημά του ονομάζει: “Ανικήτου, Ελπιδοφόρου, Ανεμποδίστου”, ονόματα που δεν είναι άλλα από των Αγίων της ημέρας που γεννήθηκε, της 2ας Νοεμβρίου·
κι αυτούς πηγαίνει να συναντήσει…
«…θά ‘ναι νύχτα και Αύγουστος…»
πιστεύει ο Ελύτης όταν θα “πεθάνει”…
…κι από τα γενέθλιά του της γης, θα πάει στα γενέθλιά του τ’ ουρανού· και την Αυγουστιάτικη νύκτα που θεωρεί ότι θα φύγει, ο κύκλος θα κλείσει· κι ο κύκλος πάλι θα ανοίξει!
«…Αχ ομορφιά… σύ θα με παραδώσεις…
Δε γίνεται. Δεν εγεννήθηκα ν’ ανήκω πουθενά…
Τιμαριώτης τ’ ουρανού, κει πάλι ζητώ ν’ αποκατασταθώ…»
Ο κύκλος λοιπόν, τη στιγμή που περνάς το όριο της τελευταίας εκπνοής, ξανανοίγει…!
Διότι τι νόημα έχει η κάτω Κεφαλληνία, αν δεν υπάρχει η Άνω!;
Πόσες φορές ακόμα θα ξημερωθούμε απάνω στην άγια σάρκα της…
(Ω, δεν απευθύνομαι στους ανίερους μνηστήρες “σωτήρες” της, που συστηματικά την βιάζουν…
- “…Είναι δυστυχισμένοι, παιδάκι μου… με τίποτα δε γεμίζει η άδεια ψυχή τους…”
μας έλεγε ο Πατέρας μας Γεράσιμος Φωκάς-
…αυτοί ας συνεχίσουν να ασελγούν μέχρι τέλους απάνω της και στον λαό της… για να ισχύσει στο έπακρο αυτό που λέει γι’ αυτούς ο Άγιος Παΐσιος:
«Άντε να λείψετε πια! Χαμένοι άνθρωποι!»)
Πόσες φορές λοιπόν θα δούμε ακόμα την Κεφαλλωνιά… πόσους Αύγουστους… άλλους 100…;
Και δεν έρχεται να θλίψει τη χαρά αυτών των εκατό το ερωτηματικό για τον εκατοστό-πρώτο;
Δεν έρχεται να μολύνει τους εκατό η θλίψη του 101;
(Ψιθυρίζοντας το μυστικό:
…Η Κάτω Κεφαλληνία έχει πραγματικό νόημα μόνον επειδή υπάρχει η Άνω Κεφαλληνία·
το “ούκ έσται τέλος”·
και η Κάτω λειτουργεί σαν βεβαιωμένη προεικόνιση της Άνω…)
Κάποτε στους “Γίγαντες του Βουνού”, το κύκνειο και πιο σημαντικό αυτό έργο του Πιραντέλλο, ερμήνευα τον “Άγγελο 101”.
Στο έργο αυτό ο Πυράγγελος (το πραγματικό και Ελληνικό του όνομα, όπως το αποκάλυψε το 1936 ο Πιραντέλλο στον Άγγελο Τερζάκη), καταγίνεται με το να απαντήσει τι είναι η ζωή, ποιο είναι το μυστικό της ζωής.
Στην 1η πράξη θέτει το θέμα. Στη 2η το “βασανίζει”, περνώντας το από Οδύσσεια· και καταλήγει η 2η πράξη, λέγοντας ο ποιητής, και τώρα, στην 3η πράξη, θα σας πω το μυστικό της ζωής…
…Η 3η πράξη δεν γράφεται ποτέ· ο Πυράγγελος, Άγγελος του Πυρός, Πιραντέλλο, Άγγελος 101, “πεθαίνει”.
Η ζωή μπαίνει μέσα στην τέχνη για να δώσει την απάντηση· πως εκεί, πέρα από το όριο της τελευταίας εκπνοής, βρίσκεται η απάντηση…
«…έχει πράγματα ο Ουρανός που δε τά ‘χει φανταστεί η φιλοσοφία σας…» Άμλετ, Σαίξπηρ
…και ευτυχισμένος όποιος το έχει καταλάβει από πριν· και δεν ταλαιπωρεί, πρωτίστως τον εαυτό του, και τους άλλους.
Έτσι λοιπόν, η Κάτω Κεφαλληνία κι όλοι της οι Αύγουστοι έχουνε νόημα μόνον αν λειτουργούν ως προεικόνιση του Παραδείσου της ασύγκριτα πιο λαμπρής Άνω Κεφαλληνίας·
που πρέπει από εδώ να την ψυχανεμιστείς…
…πως το λέει στο ίδιο ποίημά του ο Ελύτης…
«…Λάμπει μέσα μου κείνο που αγνοώ. Μα ωστόσο λάμπει…(!)»
Και αυτό το νιώθουν όλοι.
Όπως μπορούν να το νιώσουν· όπως μπορούν να το ενδυθούν και εκφράσουν.
Γιατί η πραγματική αλήθεια του Ανθρώπου είναι θεατρική!
Σαν τον πραγματικά καλύτερο εαυτό μας που ενδυόμαστε στην ερωτική σχέση με τον άλλο…
-και όλες οι σχέσεις είναι ερωτικές, αρχής γενομένης με τον Θεόν-
…τον πραγματικό καλύτερο εαυτό μας, τον στεφανωμένο με πασχαλιές,
προεικόνιση της αλήθειας πως μόνον φορώντας τα φωτοστέφανά μας θα γνωρισθούμε πραγματικά, μιαν άδυτη ημέρα.
Τα πρόσωπα, το σώμα και οι τρόποι μας ενδύονται την ευφορία του Αυγούστου,
που είναι η ζωή στην πιο μεγάλη ακμή της,
και ενδύονται τη χαρά μέσα στη συνάντηση κοινωνίας με τους άλλους.
Τότε φανερώνεται ο πραγματικός εαυτός μας, όταν φοράμε τις λαμπρές Αυγουστιάτικες “θεατρικές” προσωπίδες μας,
τα καλά μας πρόσωπα
-δεν είναι φενάκη-
ως που να γίνουν τα πρόσωπά μας αυτά…
-σαν επιτέλους θεωμένοι βασιλιάδες όλοι, όσοι το θελήσουν-
…σαν τις χρυσές νεκρικές προσωπίδες των Μυκηνών·
κι ως που πάλι μ’ αυτές, ένα με το πρόσωπό μας,
να συναντηθούμε στον χρυσό κάμπο των αγιογραφιών,
που πάντα είναι χρυσός,
γιατί ο Παράδεισος είναι ένας αιώνιος Αύγουστος.
Γιατί η πραγματική αλήθεια του Ανθρώπου είναι Αυγουστιάτικα θεατρική,
τόσο καλά ενδεδυμένη που έχει γίνει το είναι του Ανθρώπου ένα μ’ αυτήν.
Κι αν σε πολλούς αυτό παίρνει μια μορφή αλλοπρόσαλλη ή υπερβολική, είναι γιατί δεν ξέρουν να ενδυθούν ακόμα το πραγματικό είναι τους (ίσως όλοι μας),
αυτό που μόνο φορώντας τα φωτοστέφανά μας θα φανερωθεί μία μέρα.
Κι αν μέσ’ τον Αύγουστο τους βλέπουμε να εκτίθενται και να γίνονται ακόμα και κλόουν, είναι γιατί δεν ξέρουν πώς να λειτουργήσουν εκείνο που θέλουν: το να ζήσουν!
Και να συνέλθουν αρμονικά σε κοινωνία προσώπων.
Δεν ξέρουν πώς να διαχειρισθούν τόσο ήλιο… τόσο φως… τόση ζωή στην ακμή της… Προσπαθούν να τα χωρέσουν όλα, όπως μπορούν, σε μια πληρότητα που δεν έρχεται…
Καταλαβαίνετε; Θέλουν να ζήσουν…!
(Πιο πολύ πάντως καταθλιπτικοί κλόουν αποκαλύπτονται εκείνοι που εύκολα τους κρίνουν.)
Ας μείνουμε στο…
«…Από μικρό το θαύμα είναι λουλούδι και άμα μεγαλώσει θάνατος…»
κι αυτό, πάλι από το ποίημα του Ελύτη,
και που ισχύει για όλους.
Μόνο που πρόκειται για έναν -τρόπος του λέγειν- θάνατο.
Και δεν είναι ο θάνατος που πληγώνει τον Αύγουστο,
αλλά η ζωή που προελαύνει,
που δόθηκε άπαξ και δεν θα αρθεί ποτέ,
και πληγώνει τον θάνατο μέσα στον δοξαστικό Αύγουστο,
τον κάτω και τον Άνω.
Επίλογος.
Επειδή την “παιδική” ζωγραφιά μου την έκανα στα μέσα Αυγούστου,
με αναφορά μνήμης και στη Στεφανία Βεργωτή,
που έφυγε το ’18 την περίοδο αυτή,
θά ‘θελα να τελειώσω το ατελές, με τα λόγια που τής είχα απευθύνει τότε, απ’ το δημόσιο βήμα:
«Διάβαινες κάποτε… με τ’ ανοιχτό αμάξι σου μέσ’ τ’ Αργοστόλι… με το φουλάρι σου ν’ ανεμίζει… κι είχες όλο τον κόσμο στα πόδια σου… …Καλό σου ταξίδι, κυρά μου.
Ίσα που πέρασε ο Δεκαπενταύγουστος κι ο Αγίου, και στις ποιητικές ψυχές
άνοιγε ρωγμή, να σκιαγραφηθεί μέσα τους, ανεπαίσθητη φθινοπωρινή θλίψη·
ήρθε ο Αρχάγγελος και, ψιθυρίζοντας στ’ αυτί σου, σχεδόν συνωμοτικά…
“Δεν θα πεθάνεις ποτέ…!!!” σε πήρε…
Στον Αιώνιο Αύγουστο· στην Άνω Κεφαλληνία.»
Το εύχομαι από καρδιάς
σε όλους. Όλους.
Γεώργιος Κακής Κωνσταντινάτος
