Πέτρος Κατσάκος: Η δημοσιογραφία, η εξουσία, η κοινωνία και οι «Ιστορίες χωρίς φωνή»

Μια συζήτηση εφ’ όλης της ύλης με τον δημοσιογράφο και συγγραφέα Πέτρο Κατσάκο, με αφετηρία το νέο του βιβλίο «Ιστορίες χωρίς φωνή» και επίκεντρο τη δημοσιογραφία, την κοινωνία, την πολιτική και τη σχέση του ανθρώπου με τα άλλα έμβια όντα.

Τη δημοσιογραφία, όχι μόνο ως επάγγελμα αλλά ως έναν ιδιαίτερο τρόπο να παρατηρείς και να κατανοείς τον κόσμο, βάζει στο επίκεντρο της συζήτησής του ο Πέτρος Κατσάκος.

Με περισσότερες από τρεις δεκαετίες στη δημοσιογραφία, έχοντας εργαστεί ως ελεύθερος ρεπόρτερ, απεσταλμένος και πολεμικός ανταποκριτής, αλλά και από θέσεις ευθύνης στη σύνταξη, ο Πέτρος Κατσάκος έχει γνωρίσει διαφορετικές πλευρές του δημοσιογραφικού επαγγέλματος. Από την πρώτη γραμμή του ρεπορτάζ μέχρι το σημείο όπου αποφασίζεται τι τελικά θα φτάσει στον αναγνώστη και τον θεατή, η διαδρομή του συνδέεται με την αναζήτηση της είδησης, τη διασταύρωση, την κρίση και, κυρίως, την ανάγκη να παραμένει κανείς σε διαρκή εγρήγορση απέναντι σε όσα συμβαίνουν γύρω του.

Στη συζήτηση τίθεται ευθέως το ερώτημα αν υπάρχει πραγματικά «αντικειμενική δημοσιογραφία», αλλά και ποια είναι τα όρια ανάμεσα στην προσωπική πολιτική ή ιδεολογική τοποθέτηση ενός δημοσιογράφου και τη δημοσιογραφική του εντιμότητα. Η συζήτηση περνά επίσης από τις σχέσεις των μέσων ενημέρωσης με την ιδιοκτησία, τα οικονομικά συμφέροντα και την εξουσία, μέχρι το κρίσιμο ερώτημα: πού τελειώνει η δημοσιογραφία και πού αρχίζει η προπαγάνδα;

Από το ρεπορτάζ στη συγγραφή

Η δημοσιογραφική διαδρομή του Κατσάκου συναντά τα τελευταία χρόνια τη συγγραφική του δραστηριότητα. Η συζήτηση περνά από το πρώτο του βιβλίο στις «Ιστορίες χωρίς φωνή», ένα έργο που στρέφει το βλέμμα σε ιστορίες και πόνους που συχνά παραμένουν μακριά από τη δημόσια θέα.

Το βιβλίο γίνεται αφορμή για μια ευρύτερη συζήτηση γύρω από τα ζώα, την ενσυναίσθηση και την έννοια των δικαιωμάτων. Τι σημαίνει άραγε «χωρίς φωνή»; Είναι ότι τα ζώα δεν έχουν φωνή ή ότι ο άνθρωπος έχει επιλέξει να μην την ακούει; Και μέχρι πού μπορεί να φτάσει η συζήτηση για την προστασία των ζώων, όταν αυτή οδηγεί αναπόφευκτα σε έναν επαναπροσδιορισμό της θέσης του ανθρώπου απέναντι στα υπόλοιπα έμβια όντα;

Η παρουσία του Πέτρου Κατσάκου στην Κεφαλονιά αποτέλεσε και την αφορμή για τη συγκεκριμένη συνέντευξη, καθώς ο δημοσιογράφος βρέθηκε στο νησί για την παρουσίαση των «Ιστοριών χωρίς φωνή» στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου «Κύματα».

Από τις «Ιστορίες χωρίς φωνή» στην Ελλάδα του σήμερα

Η συζήτηση, ωστόσο, δε μένει στο βιβλίο.

Από τις ιστορίες των ζώων περνά σταδιακά στις ιστορίες των ανθρώπων και στα προβλήματα της ελληνικής κοινωνίας. Η ακρίβεια και η καθημερινότητα του πολίτη, η δυσκολία όλο και περισσότερων ανθρώπων να εξασφαλίσουν μια αξιοπρεπή ζωή, η Παιδεία και η συζήτηση για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια, αλλά και η κατάσταση του συστήματος Υγείας βρίσκονται στο επίκεντρο.

Ιδιαίτερη θέση έχει και το ζήτημα της δημοκρατίας και της ενημέρωσης: ποια είναι σήμερα η μεγαλύτερη απειλή για τη δημοκρατική λειτουργία της χώρας και υπάρχει πρόβλημα ελευθερίας του Τύπου στην Ελλάδα; Ερωτήματα που αποκτούν ιδιαίτερο βάρος όταν τίθενται από έναν άνθρωπο που έχει περάσει μεγάλο μέρος της επαγγελματικής του ζωής μέσα στις αίθουσες σύνταξης, αλλά και στην πρώτη γραμμή του ρεπορτάζ.

Η πολιτική και η αναζήτηση μιας νέας εκπροσώπησης

Στο τελευταίο μέρος της συζήτησης, το βλέμμα στρέφεται στην πολιτική. Η απώλεια κοινωνικής και πολιτικής επιρροής της ελληνικής Αριστεράς, η πορεία της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας, οι προοπτικές της Κεντροαριστεράς στην Ελλάδα, το ΠΑΣΟΚ και η πολιτική επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα αποτελούν ορισμένα από τα ζητήματα που τίθενται στο τραπέζι.

Πίσω από όλα αυτά, όμως, βρίσκεται ένα ευρύτερο ερώτημα: τι αναζητά σήμερα η ελληνική κοινωνία από την πολιτική; Ένα διαφορετικό κόμμα, ένα διαφορετικό πρόσωπο ή έναν διαφορετικό τρόπο άσκησης της πολιτικής;

Η συζήτηση ολοκληρώνεται επιστρέφοντας στον άνθρωπο πίσω από τον δημοσιογράφο και τον συγγραφέα. Ύστερα από τριάντα χρόνια επαφής με πολέμους, εξουσία, αδικία και ανθρώπινες ιστορίες, τι είναι αυτό που εξακολουθεί να τον κρατά μακριά από τον κυνισμό; Και τελικά, τι αξίζει να υπερασπίζεται ένας άνθρωπος στη ζωή του;

Μια συζήτηση για τη δημοσιογραφία και την κοινωνία, αλλά κυρίως για την ανάγκη να κοιτάμε πιο προσεκτικά όσα έχουμε μάθει να προσπερνάμε.

🎥 Δείτε το πλήρες βίντεο της εκπομπής σε παραγωγή βίντεο του Διονύση Γασπαρινάτου.