Μια από τις συγκλονιστικότερες σελίδες στην ιστορία της Κεφαλονιάς και της Ορθοδοξίας ήταν αυτή.
Στις 20 Οκτωβρίου 1582, στην Ιερά Μονή του Αγίου Γερασίμου στα Ομαλά της Κεφαλονιάς, σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση και τις μαρτυρίες που διασώθηκαν, συνέβη ένα γεγονός που έμεινε βαθιά χαραγμένο στη μνήμη των πιστών: ο τάφος του Αγίου Γερασίμου άνοιξε για δεύτερη φορά και το ιερό του σκήνωμα βρέθηκε και πάλι άφθαρτο.
Δεν ήταν η πρώτη φορά που οι άνθρωποι αντίκριζαν το άφθαρτο σκήνωμα του Αγίου.
Λίγους μήνες νωρίτερα, στις 20 Οκτωβρίου 1581, είχε πραγματοποιηθεί η πρώτη ανακομιδή. Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, το λείψανο βρέθηκε ακέραιο και ευωδιάζον. Μετά την επαναταφή του, ο τάφος σφραγίστηκε και πάλι.
Όμως η ιστορία δεν τελείωσε εκεί.
Έναν χρόνο αργότερα, στις 20 Οκτωβρίου 1582, ο τάφος ανοίχθηκε εκ νέου.
Και τότε, σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, το θέαμα ήταν και πάλι το ίδιο: το σκήνωμα του Αγίου Γερασίμου παρέμενε άφθαρτο.
Η δεύτερη αυτή ανακομιδή είχε ιδιαίτερη σημασία για τον λαό της Κεφαλονιάς. Η επανάληψη της εύρεσης του σκηνώματος σε κατάσταση αφθαρσίας ενίσχυσε ακόμη περισσότερο την ευλάβεια και την πίστη των Κεφαλλήνων στον προστάτη του νησιού τους.
Ο Άγιος Γεράσιμος, ο Νέος Ασκητής, κοιμήθηκε στις 15 Αυγούστου 1579. Επειδή η ημέρα αυτή συμπίπτει με τη μεγάλη εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, η μνήμη της κοιμήσεώς του τιμάται στην Κεφαλονιά στις 16 Αυγούστου, ενώ στις 20 Οκτωβρίου τιμάται η ανακομιδή του ιερού λειψάνου του.
Η παρουσία του στην Κεφαλονιά είναι συνδεδεμένη με τα Ομαλά, όπου ίδρυσε τη Μονή της Νέας Ιερουσαλήμ και έζησε με ασκητικό βίο. Εκεί βρίσκεται σήμερα το ιερό του λείψανο, το οποίο η Ορθόδοξη παράδοση τιμά ως άφθαρτο και το οποίο φυλάσσεται σε περίτεχνη λάρνακα.
Για τους Κεφαλλήνες, όμως, ο Άγιος Γεράσιμος δεν είναι απλώς μια μορφή του παρελθόντος. Είναι ο προστάτης του νησιού, ένας Άγιος που συνδέθηκε με τις χαρές, τις δοκιμασίες, τις αρρώστιες, τις αναχωρήσεις και τις επιστροφές των ανθρώπων της Κεφαλονιάς.
Η σιωπή του τάφου και η μαρτυρία της πίστης
Ίσως το πιο συγκλονιστικό στοιχείο της ιστορίας του 1581 και του 1582 να μην βρίσκεται μόνο στο γεγονός της αφθαρσίας.
Βρίσκεται στη σιωπή.
Για περίπου δύο χρόνια, το σώμα του Αγίου είχε παραμείνει στη γη. Και όταν, στις 20 Οκτωβρίου 1581, άνοιξε ο τάφος του, σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, το λείψανο βρέθηκε ακέραιο και ευωδιάζον.
Το ίδιο συνέβη ξανά έναν χρόνο αργότερα.
Στις 20 Οκτωβρίου 1582 πραγματοποιήθηκε η δεύτερη ανακομιδή και, σύμφωνα με την παράδοση, το αποτέλεσμα ήταν και πάλι το ίδιο: το σκήνωμα του Αγίου παρέμενε άφθαρτο.
Και αυτό είναι που έκανε την ιστορία του Αγίου Γερασίμου τόσο βαθιά ριζωμένη στη συνείδηση των πιστών: η δεύτερη ανακομιδή δεν ήρθε απλώς να επαναλάβει ένα γεγονός του 1581. Ήρθε, μέσα στην πίστη της εποχής, να ενισχύσει ακόμη περισσότερο τη βεβαιότητα των πιστών για την αγιότητα του Γερασίμου.
Η Εκκλησία δεν αντιμετωπίζει το ιερό λείψανο ως αξιοπερίεργο έκθεμα. Στην Ορθόδοξη παράδοση, τα λείψανα των Αγίων αποτελούν αντικείμενο προσκυνήματος, ευλάβειας και προσευχής, ενώ η αφθαρσία του σκηνώματος συνδέεται με τη Χάρη του Θεού.
Πέρασαν από τότε σχεδόν τεσσεράμισι αιώνες.
Η Κεφαλονιά γνώρισε σεισμούς, πολέμους, φτώχεια, μετανάστευση και μεγάλες αλλαγές. Η Μονή όμως παρέμεινε σημείο αναφοράς.
Σήμερα το ιερό λείψανο του Αγίου Γερασίμου φυλάσσεται στη Μονή και τίθεται προς προσκύνηση των πιστών. Η παράδοση της Κεφαλονιάς συνεχίζει να συνδέει τη ζωή του νησιού με τον Άγιο, ενώ οι μεγάλες λιτανείες και οι εορτασμοί προσελκύουν πλήθος προσκυνητών. Η μνήμη του στις 16 Αυγούστου και η εορτή της ανακομιδής στις 20 Οκτωβρίου παραμένουν βαθιά ριζωμένες στη θρησκευτική ζωή του νησιού.
Και κάθε φορά που οι καμπάνες της Μονής χτυπούν στα Ομαλά, η μνήμη επιστρέφει σε εκείνες τις ημέρες του 1581 και του 1582.
Τότε που ο τάφος άνοιξε.
Τότε που οι άνθρωποι κοίταξαν μέσα στη γη.
Και τότε που, σύμφωνα με την πίστη και την παράδοση της Εκκλησίας, το σκήνωμα του Αγίου Γερασίμου βρέθηκε για δεύτερη φορά άφθαρτο.
Μια ημερομηνία που έμεινε στην ιστορία
20 Οκτωβρίου 1582.
Μια ημερομηνία που για την Κεφαλονιά δεν είναι απλώς μια σελίδα σε ένα παλιό ημερολόγιο.
Είναι η ημέρα κατά την οποία, μέσα στη σιωπή της Μονής των Ομαλών, η παράδοση της Εκκλησίας κατέγραψε τη δεύτερη ανακομιδή του ιερού λειψάνου του Αγίου Γερασίμου.
Και ίσως γι’ αυτό, σχεδόν τεσσεράμισι αιώνες αργότερα, η ιστορία εκείνων των ημερών εξακολουθεί να συγκινεί.
Γιατί ο χρόνος περνά.
Οι άνθρωποι αλλάζουν.
Τα νησιά αλλάζουν.
Όμως η μνήμη του Αγίου Γερασίμου παραμένει ζωντανή στην Κεφαλονιά.
«Ο Άγιος του νησιού», όπως τον αποκαλούν γενιές και γενιές Κεφαλλήνων, συνεχίζει να αποτελεί για τους πιστούς σημείο ελπίδας, παρηγοριάς και προστασίας.
Εύα Αλιβιζάτου
Συγγραφέας
Αρθρογράφος
