Με χαρά και μεγάλο ενδιαφέρον παρακολουθήσαμε την περασμένη Δευτέρα τη νέα διαδικτυακή εκδήλωση της Ιακωβατείου Βιβλιοθήκης με θέμα τη “Γλώσσα”.

Όλοι αντιλαμβανόμαστε ότι η γλώσσα είναι μία επιστήμη που, είτε το θέλουμε είτε όχι, είνα συνεχώς στις ζωές μας. Τη χρησιμοποιούμε κάθε μέρα, την έχουμε ανάγκη, την κάνουμε τέχνη που μας κάνει να αισθανόμαστε όμορφα, τη χρησιμοποιούμε ακόμη και στα όνειρά μας! Ωστόσο μήπως η γλώσσα που χρησιμοποιούμε είναι ακόμη σε μία πρωτόγονη μορφή;

Ο καθηγητής του Πανεμιστημίου Πατρών, κ. Παπαζαχαρίου, μας εξήγησε ότι οι πολλές γλώσσες οφείλονται στις απομονώσεις των πληθυσμών. Μπορεί το ξεκίνημα της ζωής να ήταν κοινό, κάποτε, για το είδος μας, μα στην πορεία τους οι φυλές που δημιουργήθηκαν ανά περιοχές απομονώθηκαν σε σχέση με τις άλλες και ανέπτυξαν τις δικές τους διαλέκτους. Τα λατινικά γνωρίζουμε πως έχουν ως απογόνους τους την ιταλική γλώσσα. Συνεπώς θα μπορούσαν τα ισπανικά ή τα πορτογαλικά ή τα γαλλικά να θεωρηθούν διάλεκτοι της ιταλικής γλώσσας;

Η χωρική απομόνωση όμως υποχωρεί υπό την προέλαση της τεχνολογίας. Σταδιακά η επαφή και η επικοινωνία, μεταξύ ακόμη και των πιο απρόσιτων περιοχών του πλανήτη, εντείνεται και έρχεται σε μία καθημερινή ρουτίνα μέσω των πάσης φύσεως τηλεπικοινωνιών. Ποιος θα μπορούσε να φανταστεί, πριν από λίγες δεκαετίες, ότι θα είχε την επικοινωνία που έχει σήμερα με τους συγγενείς του στη μακρινή Αυστραλία;

Η ταχύτητα με την οποία αναπτύσσεται η τεχνολογία είναι πολύ μεγάλη και σε άλλες χώρες πιο ορατή απ’ ό,τι στη δική μας που ασθμαίνοντας ακολουθεί. Το κράτος υιοθετεί ηλεκτρονικές μορφές επικοινωνίας με τους πολίτες οι οποίοι υποχρεώνονται να εκπαιδευτούν στα ηλεκτρονικά μέσα προκειμένου να έρθουν σε επαφή μαζί του. Πολλές πλέον από τις συναναστροφές μας με το κράτος, είναι αμιγώς ηλεκτρονικές. Η γλώσσα χάνει έδαφος από την ψηφιοποίηση των πάντων ενώ η κωδικοποίηση της ηλεκτρονικής επικοινωνίας περνάει σταδιακά στην καθημερινή επικοινωνία και στη λογοτεχνία.

Υπό αυτό το πρίσμα θέσαμε μερικά ερωτήματα στον κ. Παπαζαχαρίου. Θα μπορούσε κάποτε η ανθρωπότητα να χρησιμοποιεί μία κοινή γλώσσα για όλους τους πολίτες όλου του κόσμου; Θα μπορούσε η τεχνολογία να συρρικνώσει τη γλώσσα σε βαθμό που να λέμε τα ίδια ή περισσότερα νοήματα με ελάχιστους ήχους;

Επιφανείς συγγραφείς επιστημονικής φαντασίας, όπως ο Άρθουρ Κλαρκ και ο Ισαάκ Ασίμοφ, έχουν κάνει τέτοιου είδους προβλέψεις στα βιβλία τους και κανείς δεν μπορεί να είναι σίγουρος για την τροπή των πραγμάτων. Το μόνο βέβαιο είναι ότι αν εξετάσει κανείς τη γλώσσα και τις εκφράσεις της αρχαίας ελληνικής γραμματείας σε σχέση με τη σημερινή, μπορεί να βγάλει ορισμένα χρήσιμα συμπεράσματα για το προς τα που οδεύει η γλώσσα. Ειδικά δε, αν λάβει και υπόψη του τη φράση του κ. Παπαζαχαρίου σύμφωνα με την οποία “η επικράτηση μιας γλώσσας οφείλεται καθαρά σε γεωπολιτικούς λόγους και όχι σε κάποια ανωτερότητα“…

Δείτε στο παρακάτω βίντεο τις ερωτήσεις μας και την απάντηση του Δημήτρη Παπαζαχαρίου: