Εικόνα: © Γεράσιμος Αποστολάτος
Τις τελευταίες ημέρες στην Κεφαλονιά, όποιος έχει βορεινό παράθυρο στο σπίτι του είναι σα να διαθέτει κλιματιστικό ισοδύναμο με διακόσιες χιλιάδες btu! Και φυσικά χωρίς καμία απολύτως επιβάρυνση στους λογαριασμούς του…
Ο βιοκλιματικός σχεδιασμός των κτιρίων μας επιτρέπει να εκμεταλλευόμαστε τα στοιχεία της φύσης για τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσής μας χωρίς οικονομικές δαπάνες, χωρίς κατανάλωση ενέργειας και χωρίς πιθανότητα εξάντλησης ή αστοχίας.
Βέβαια, πριν ακόμη δημιουργηθεί ο όρος “βιοκλιματικός σχεδιασμός”, οι πρόγονοί μας φύτευαν κληματαριές στις αυλές τους, προκειμένου να έχουν σκίαση το καλοκαίρι και ήλιο τον χειμώνα-ο ορισμός δηλαδή του βιοκλιματικού σχεδιασμού!
Αρκετοί σύγχρονοι συμπολίτες μας, κόβουν τα δέντρα απ’ τις αυλές τους διότι τους προκαλούν ανάγκες σκουπίσματος λόγω των φύλλων που πέφτουν.
Ο Μπουσκάλια απ’ την άλλη έλεγε “αφήστε τα φύλλα να πέφτουν! Τι πιο όμορφο απ’ αυτό το φυσικό χαλί να το βλέπεις και να το περπατάς”! Αλλά αυτό είναι μία άλλη ιστορία…
Με δεδομένο ότι ένα δευτερόλεπτο της ισχύος από την ενέργεια που παράγει ο ήλιος δεν μπορεί να παραχθεί απ’ την ανθρώπινη δραστηριότητα μέσα σε ένα εκατομμύριο χρόνια, οφείλουμε να αξιοποιούμε τις αυτεντατικές καταστάσεις και να εναρμονιζόμαστε με τις φυσικές επιταγές.
Είναι τραγικό στην κατασκευή των κτιρίων να μη λαμβάνεται υπόψη ότι ο βορράς ψύχει την οικοδομή ενώ ο νότος τη θερμαίνει και γενικότερα τα στοιχεία της φύσης.
Η επένδυση της διαβίωσής μας μέσω θερμαντικών ή ψυκτικών μηχανημάτων, αυξάνει την εξάρτησή μας από τις δαπάνες ενέργειας -άρα και από τις εκπομπές καυσαερίων- και οδηγεί σε μία αδιέξοδη δυστοπία.
Σήμερα για την παραγωγή ενέργειας καταναλώνουμε κυρίως ορυκτά καύσιμα. Εναλλακτικά υπάρχει η ενέργεια από ΑΠΕ, που ακόμη δεν μπορεί να μας καλύψει καθολικά, και η πυρηνική ενέργεια.
Συγγραφείς επιστημονικής φαντασίας ονειρεύονται έναν κόσμο με λυμένο το πρόβλημα της ενέργειας. Προς το παρόν, όμως, έχουμε πολέμους, εκμετάλλευση και δυστυχία για την επικαρπία των πρώτων υλών που οδηγούν στην πολυπόθητη ενέργεια.
Ο ιστορικός του μέλλοντος θα οφείλει να καταγράψει τις σύγχρονες τρομακτικές και άσκοπες σπατάλες ενέργειας υπό το πρίσμα της πεπερασμένης παραγωγής της.
Πρέπει όλοι να συζητήσουμε εγκαίρως το γεγονός ότι δεν αρκεί να έχει κάποιος αρκετά χρήματα για να μπορεί να πληρώνει τους ενεργειακούς λογαριασμούς του. Χρειάζεται να έχει, πρώτα, ένα υγιές περιβάλλον διαβίωσης που να μπορεί να παράξει αυτήν την ενέργεια με σεβασμό στη διαχείρισή της.
Αν ο άνθρωπος συνεχίσει να αποκόπτεται από το φυσικό περιβάλλον και εντείνει την ανάγκη να διαβιεί υπό τεχνικές συνθήκες, τότε μάλλον δεν είναι μακριά η δεκαετία εκείνη όπου η διακοπή ρεύματος κατά τους θερινούς μήνες θα ισοδυναμεί με τον θάνατο μεγάλου μέρους του ευάλωτου πληθυσμού.
Τελική διαπίστωση: ο άνθρωπος προχωρά με γνώμονα την οικονομία και όχι με γνώμονα τον άνθρωπο ή την ισορροπία του περιβάλλοντος που τον φιλοξενεί. Κι αυτό, τηρουμένων των αναλογιών, μοιάζει με την εικόνα εκείνου που κάθεται σε ένα κλαδί ενός ψηλού δέντρου, από την έξω μεριά, και το πριονίζει προκειμένου να το ρίξει στο τζάκι του να ζεσταθεί…
Γιάννης Βαρούχας
