Γράφει ο Γιάννης Βαρούχας
Η «Ιθάκη» ως πολιτική αφετηρία
Το βράδυ της Τρίτης, 16/12/25, όποιος βρέθηκε μέσα στο Royal της Πάτρας θα διαπίστωσε ότι κυριολεκτικά «δεν έπεφτε καρφίτσα». Αυτή η συγκέντρωση που προκάλεσε ο Αλέξης Τσίπρας σαφώς και δεν παρέπεμπε σε κάποια ακόμη βιβλιοπαρουσίαση, αλλά σε μία πολιτική συγκέντρωση με παλμό, ένταση και… ανυπομονησία!
Όποιος κοιτούσε γύρω του, αντιλαμβανόταν ότι μέσα στο ακροατήριο δεν υπήρχαν «παράγοντες». Ο Αλέξης Τσίπρας τήρησε κατά γράμμα αυτό που είπε κατά την πρώτη παρουσίαση της Ιθάκης στην Αθήνα. Δεν υπήρχαν κρατήσεις στην πρώτη θέση. Δεν υπήρχαν διακρίσεις. Δεν υπήρχαν οι προνομιούχοι και οι μη προνομιούχοι. Τα καθίσματα του Royal αλλά και οι γύρω τοίχοι, γέμισαν από απλούς πολίτες της καθημερινότητας. Είδαμε πολλούς νέους και νέες αλλά και πολλές γυναίκες κάθε ηλικίας. Τραβούσαν βίντεο με τα κινητά τους, κουνούσαν με επιδοκιμασία τα κεφάλια τους στις αποστροφές του ομιλητή και χειροκροτούσαν θερμά. Ιδιαίτερα όταν υπήρχαν καταγγελτικές αναφορές στα σκάνδαλα της κυβέρνησης Μητσοτάκη.
Δύο στιγμές ήταν αυτές όπου το κοινό ξεσπάθωσε! Τη μία όταν ο Αλέξης Τσίπρας απευθύνθηκε προς αυτό με την προφώνηση «Συντρόφισσες και σύντροφοι», κάποιοι μάλιστα σηκώθηκαν όρθιοι εκείνη τη στιγμή, ενώ η δεύτερη ήταν όταν κάποιοι από το βάθος φώναζαν προς τον ομιλητή «Ανακοίνωσέ το, ανακοίνωσέ το»… Οπότε ο Αλέξης Τσίπρας γυρνάει και απαντάει εκτός κειμένου «τους πολύ ανυπόμονους θα τους βάζουμε από την επόμενη φορά στο φουαγιέ» οπότε και επικράτησε γέλιο, χειροκρότημα και γενική εκτόνωση!
Η παρουσίαση του βιβλίου «Ιθάκη» στην Πάτρα εξελίχθηκε, τελικά, σε μια ουσιαστική πολιτική παρέμβαση με ξεκάθαρο προσανατολισμό προς το μέλλον. Ο Αλέξης Τσίπρας δεν περιορίστηκε σε μια αναδρομή, αλλά αξιοποίησε την εκδήλωση ως αφετηρία για έναν ευρύτερο δημόσιο διάλογο γύρω από τη σημερινή κατάσταση της χώρας, τα αδιέξοδα της διακυβέρνησης και την ανάγκη μιας νέας προοδευτικής προοπτικής.
Η «Ιθάκη» ως σύμβολο διαδρομής και ευθύνης
Το βιβλίο παρουσιάστηκε ως σύμβολο εμπειρίας, μάθησης και ευθύνης. Όχι ως αφήγημα αυτοδικαίωσης, αλλά ως κατάθεση πολιτικής εμπειρίας που μπορεί να συμβάλει στη χάραξη μιας πιο δίκαιης και βιώσιμης πορείας. Η Ιθάκη δεν είναι το τέλος του ταξιδιού, αλλά η συνειδητοποίηση ότι η διαδρομή αποκτά νόημα μόνο όταν υπηρετεί την κοινωνική πλειοψηφία.
Κριτική στην κυβέρνηση και ανάγκη πολιτικής αλλαγής
Ο Αλέξης Τσίπρας άσκησε τεκμηριωμένη και πολιτικά αιχμηρή κριτική στην κυβέρνηση Μητσοτάκη, επισημαίνοντας ότι το πρόβλημα δεν είναι διαχειριστικό αλλά βαθιά πολιτικό και αξιακό. Η εφαρμογή νεοφιλελεύθερων δογμάτων, η ανοχή στη διαφθορά και η αποσύνδεση από τις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας οδηγούν σε διεύρυνση ανισοτήτων και σε κρίση εμπιστοσύνης.
Σε αυτό το πλαίσιο επανέλαβε την ανάγκη για ένα «σοκ εντιμότητας και εμπιστοσύνης», ως βασική προϋπόθεση για να μπορέσει η χώρα να σταθεί ξανά στα πόδια της με όρους κοινωνικής δικαιοσύνης.
Η σύγκριση που αποδέχθηκε και η ειδοποιός διαφορά της εντιμότητας
Ιδιαίτερη σημασία είχε το σημείο στο οποίο ο Αλέξης Τσίπρας αποδέχθηκε κατ’ εξαίρεση να κάνει τη σύγκριση της διακυβέρνησης Μητσοτάκη με την περίοδο 2015–2019. Όπως ανέφερε, αυτή η σύγκριση μπορεί να γίνει ένα προς ένα:
στην οικονομία, στην εργασία, στο κοινωνικό κράτος, στη φορολογική πολιτική, στη θεσμική λειτουργία.
Ο Αλέξης Τσίπρας υπενθύμισε ότι η κυβέρνησή του έβγαλε τη χώρα από τα βράχια στα οποία την πέταξαν άλλοι. Η χρεοκοπία δεν έγινε το 2012, αλλά το 2008. Παρά τις ασφυκτικές συνθήκες, η κυβέρνηση 2015–2019 παρέδωσε:
- χώρα εκτός μνημονίων,
- χώρα εντός αγορών
- γεμάτα ταμεία με περίπου 40 δισ. ευρώ,
- και την Ελλάδα ξανά στη δημοκρατική κανονικότητα.
- Μειωμένη ανεργία και ανεπτυγμένη τη δημόσια υγεία και την παιδεία.
Αντίθετα, η κυβέρνηση Μητσοτάκη παρέλαβε μια χώρα με 70 δισ. «προίκα» από την πανδημία και το Ταμείο Ανάκαμψης κι όμως, σήμερα οι πολίτες πληρώνουν ακριβότερα το ρεύμα, το σούπερ μάρκετ, τα ενοίκια, ενώ οι αγρότες μένουν αβοήθητοι, με τα διαθέσιμα χρήματα να φυλάσσονται για προεκλογικές σκοπιμότητες.
Ωστόσο, κατέληξε στην ειδοποιό διαφορά όλων των συγκρίσεων: το κριτήριο της εντιμότητας. Σε αυτό, όπως τόνισε, η σημερινή κυβέρνηση αποφεύγει τη σύγκριση, γιατί η απόσταση είναι τεράστια. Με χαρακτηριστική φράση σημείωσε ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο «οι φραπέδες με τα ανοιχτά πουκάμισα», αλλά και «οι εσπρέσο με τα κλειστά κολάρα και τις γραβάτες», υπογραμμίζοντας ότι η διαφθορά δεν έχει μόνο λαϊκίστικη όψη αλλά συχνά ντύνεται με τεχνοκρατικό μανδύα.
Οι προτάσεις για το αγροτικό ζήτημα
Σημαντικό μέρος της παρέμβασής του αφιερώθηκε στο αγροτικό ζήτημα, το οποίο χαρακτήρισε κεντρικό για τη κοινωνική συνοχή και την επισιτιστική ασφάλεια της χώρας. Ο Αλέξης Τσίπρας παρουσίασε την ανάγκη για:
- Μείωση του κόστους παραγωγής, ιδιαίτερα στο αγροτικό ρεύμα και στα καύσιμα
- Στήριξη του αγροτικού εισοδήματος με δίκαιες τιμές παραγωγού και προστασία από τις αθέμιτες πρακτικές των μεσαζόντων
- Επενδύσεις σε αρδευτικά έργα, υποδομές και συνεργατικά σχήματα, ώστε οι αγρότες να μπορούν να παραμείνουν βιώσιμοι
- Αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων, που σήμερα λιμνάζουν για πολιτικές σκοπιμότητες, αντί να κατευθύνονται στις πραγματικές ανάγκες της παραγωγής
Τόνισε ότι οι αγρότες αποτελούν τη βάση της κοινωνίας, προστατεύουν τη χώρα από επισιτιστική κρίση και διασφαλίζουν την εθνική ασφάλεια και όμως, τα δίκαια αιτήματά τους παραμένουν αναπάντητα.
Πάθος παρά τα εμπόδια
Παρά το εμφανές κρυολόγημα και το μερικό κλείσιμο της φωνής του, το πάθος του Αλέξη Τσίπρα ήταν ασίγαστο. Όπως είπε χαρακτηριστικά, «ο νόστος της κοινωνικής δικαιοσύνης και της υπέρβασης μέσα από τη συλλογικότητα είναι πιο δυνατός από οποιοδήποτε εμπόδιο βρίσκεται μπροστά μας». Το μήνυμα αυτό αποτυπώθηκε όχι μόνο στα λόγια, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο απευθύνθηκε στο κοινό.
Η απάντηση στην κριτική περί «σκληρής αντιπολίτευσης»
Ο Αλέξης Τσίπρας έδωσε πειστικές απαντήσεις σε όσους τον κατηγορούν ότι είναι υπερβολικά σκληρός απέναντι στην αντιπολίτευση. Όπως είπε, σήμερα κυριαρχεί το σύνθημα «δεν πάει άλλο», ενώ ταυτόχρονα η κοινωνία ζητεί ελπίδα.
Για να υπάρξει απάντηση σε αυτή την ελπίδα, απαιτούνται δύο προϋποθέσεις: να θέλει κανείς αλλά και να μπορεί. Συνθήκες που, όπως φαίνεται, εκλείπουν από τις σημερινές ηγεσίες.
Έτσι διαμορφώνεται ένα τεράστιο αντιπολιτευτικό κενό: η κυβέρνηση καταρρέει κάτω από το βάρος των σκανδάλων και της διαφθοράς, αλλά δεν υπάρχει ακόμη ένας υπολογίσιμος αντίπαλος για να την προσπεράσει. Αυτός ακριβώς είναι και ο στόχος:
οι επόμενες εκλογές, όποτε κι αν γίνουν, να διεξαχθούν με έναν αξιόπιστο, πλειοψηφικό και νικηφόρο αντίπαλο απέναντι στη δεξιά του Κυριάκου Μητσοτάκη.
Ένα καθαρό πολιτικό μήνυμα
Η εκδήλωση στην Πάτρα ανέδειξε ότι η «Ιθάκη» δεν είναι νοσταλγία, αλλά πολιτική πυξίδα. Ένα κάλεσμα για εντιμότητα, κοινωνική δικαιοσύνη και συλλογική υπέρβαση, με στόχο μια εναλλακτική προοπτική διακυβέρνησης που μπορεί να νικήσει και να κυβερνήσει.
Δείτε ολόκληρη τη βιβλιοπαρουσίαση στο παρακάτω βίντεο:
