Μια εξαιρετικά σημαντική και τιμητική είδηση για την ελληνική επιστημονική κοινότητα, αλλά και για τη χώρα μας συνολικά, έγινε γνωστή στις αρχές Δεκεμβρίου. Κατά τη συνεδρίαση της Ολομέλειας της Ακαδημίας Αθηνών στις 4 Δεκεμβρίου 2025, ο Ακαδημαϊκός και Καθηγητής Εφαρμοσμένων Μαθηματικών κ. Αθανάσιος Φωκάς εξελέγη Αντιπρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών για το έτος 2026.
Για το ίδιο έτος, Πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών εξελέγη ο Ακαδημαϊκός κ. Νικηφόρος Διαμαντούρος, μια επίσης εξέχουσα προσωπικότητα του πνευματικού και δημόσιου βίου.
Μια πορεία αριστείας στα κορυφαία πανεπιστήμια του κόσμου
Η επιστημονική διαδρομή του κ. Αθανάσιου Φωκά είναι εντυπωσιακή και σπάνια σε εύρος και βάθος. Αποφοίτησε πρώτος από την Αεροναυπηγική Σχολή του Imperial College και στη συνέχεια απέκτησε διδακτορικό στα Εφαρμοσμένα Μαθηματικά από το Caltech, ένα από τα κορυφαία πανεπιστήμια παγκοσμίως.
Παρά το γεγονός ότι ολοκλήρωσε με εξαιρετικές επιδόσεις και τις σπουδές του στην Ιατρική στο Πανεπιστήμιο του Miami και ξεκίνησε ειδικότητα στο Πανεπιστήμιο Stanford, επέλεξε συνειδητά να επιστρέψει στην επιστήμη των Μαθηματικών, όπου και διέπρεψε διεθνώς.
Το 1995 ανέλαβε την έδρα των Εφαρμοσμένων Μαθηματικών στο Imperial College, ενώ το 2002 εξελέγη στην έδρα της Μη Γραμμικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο του Cambridge, ένα από τα πλέον ιστορικά και απαιτητικά ακαδημαϊκά ιδρύματα παγκοσμίως.
Διεθνείς διακρίσεις και παγκόσμια αναγνώριση
Το έργο του κ. Φωκά έχει τιμηθεί με ορισμένες από τις σημαντικότερες διακρίσεις στον χώρο των Μαθηματικών και της Μαθηματικής Φυσικής. Το 2000 έλαβε το βραβείο Naylor, την κορυφαία διάκριση στο Ηνωμένο Βασίλειο για τα Εφαρμοσμένα Μαθηματικά και τη Μαθηματική Φυσική, με προηγούμενο βραβευθέντα τον Stephen Hawking.
Έχει επίσης τιμηθεί με το Αριστείο της Ακαδημίας Αθηνών, το Αριστείο του Ιδρύματος Μποδοσάκη, ενώ έχει παρασημοφορηθεί από τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας. Το 2023 του απονεμήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ακαδημία Επιστημών το Μετάλλιο Πασκάλ στα Μαθηματικά, με τη Μέθοδο Φωκά να χαρακτηρίζεται ως «το σημαντικότερο επίτευγμα στη λύση των μερικών διαφορικών εξισώσεων από την εποχή των Fourier, Laplace και Cauchy».
Ακολούθησαν το βραβείο Kruskal του SIAM το 2024 – η ανώτατη διάκριση στη μη γραμμική επιστήμη – και το Distinguished Alumni Award του Caltech το 2025, που απονέμεται σε αποφοίτους με εξαιρετική παγκόσμια προσφορά στην επιστήμη και την κοινωνία.
Ισχυρός δεσμός με την Ελλάδα και τον Ελληνισμό
Ο κ. Φωκάς εξελέγη τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών το 2004, ως ο πρώτος κάτοχος έδρας Εφαρμοσμένων Μαθηματικών. Είναι μέλος και των τριών μεγάλων ευρωπαϊκών ακαδημιών επιστημών, καθώς και ένα από τα μόλις 11 επίτιμα μέλη της Παγκόσμιας Ακαδημίας Επιστημών.
Παράλληλα, έχει ανακηρυχθεί Πρέσβης του Ελληνισμού, αποδεικνύοντας έμπρακτα ότι η διεθνής αριστεία μπορεί να συνδυάζεται με ουσιαστικό δεσμό με την πατρίδα.
Ιδιαίτερη αναφορά αξίζει και στη διάκριση που ανακοίνωσε πρόσφατα το Clare Hall του Πανεπιστημίου Cambridge, σύμφωνα με την οποία ο κ. Φωκάς κατατάσσεται πρώτος, βάσει επιστημονικού αντίκτυπου, μεταξύ όλων των μαθηματικών που υπηρέτησαν στα δύο βασικά τμήματα Μαθηματικών του Πανεπιστημίου.
Μια διάκριση που μας αφορά όλους
Η εκλογή του κ. Αθανάσιου Φωκά στη θέση του Αντιπροέδρου της Ακαδημίας Αθηνών δεν είναι απλώς μια προσωπική επιτυχία. Είναι μια υπενθύμιση του τι μπορεί να πετύχει ο ελληνικός νους όταν συνδυάζει γνώση, ήθος, τόλμη και προσφορά.
Τέτοιες πορείες αποτελούν πολύτιμα παραδείγματα για τη νέα γενιά και ισχυρά σημεία αναφοράς για το πώς η Ελλάδα μπορεί να έχει ενεργό και ουσιαστικό ρόλο στο παγκόσμιο πνευματικό γίγνεσθαι.
Δείτε τη σχετική ανακοίνωση της Ακαδημίας Αθηνών ΕΔΩ
