Μια από τις συγκλονιστικότερες σελίδες στην ιστορία της Κεφαλονιάς και της Ορθοδοξίας ήταν αυτή.
Στις 20 Αυγούστου 1852, στην Ιερά Μονή του Αγίου Γερασίμου στα Ομαλά της Κεφαλονιάς, συνέβη ένα γεγονός που έμεινε βαθιά χαραγμένο στη μνήμη των πιστών: ο τάφος του Αγίου Γερασίμου άνοιξε για δεύτερη φορά και το ιερό του σκήνωμα βρέθηκε και πάλι ανέπαφο από τη φθορά του χρόνου.
Δεν ήταν η πρώτη φορά που οι άνθρωποι αντίκριζαν το άφθαρτο σκήνωμα του Αγίου.
Λίγους μήνες νωρίτερα, τον Οκτώβριο του 1851, είχε πραγματοποιηθεί η πρώτη εκταφή. Το σκήνωμα είχε βρεθεί άθικτο και, μετά την επαναταφή του, ο τάφος σφραγίστηκε και πάλι. Όμως η ιστορία δεν τελείωσε εκεί.
Τον Αύγουστο του επόμενου έτους, στις 20 Αυγούστου 1852, ο τάφος ανοίχθηκε εκ νέου.
Και τότε, σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση και τις μαρτυρίες που διασώθηκαν, το θέαμα ήταν και πάλι το ίδιο: το σκήνωμα του Αγίου Γερασίμου παρέμενε ανέπαφο.
Η δεύτερη αυτή αποκάλυψη είχε ιδιαίτερη σημασία για τον λαό της Κεφαλονιάς. Η επανάληψη της εύρεσης του σκηνώματος σε κατάσταση αφθαρσίας ενίσχυσε ακόμη περισσότερο την πίστη των Κεφαλλήνων στον προστάτη του νησιού τους.
Ο Άγιος Γεράσιμος, ο Νέος Ασκητής, κοιμήθηκε στις 15 Αυγούστου 1579. Η μνήμη του τιμάται στις 16 Αυγούστου, ενώ στις 20 Οκτωβρίου η Εκκλησία τιμά την ανακομιδή των λειψάνων του.
Η παρουσία του στην Κεφαλονιά είναι συνδεδεμένη με τα Ομαλά, όπου ίδρυσε τη Μονή της Νέας Ιερουσαλήμ και έζησε με ασκητικό βίο. Εκεί βρίσκεται σήμερα το ιερό του λείψανο, σε λειψανοθήκη μέσα σε περίτεχνη ασημένια λάρνακα, στη θέση όπου βρισκόταν ο αρχικός τάφος του.
Για τους Κεφαλλήνες, όμως, ο Άγιος Γεράσιμος δεν είναι απλώς μια μορφή του παρελθόντος. Είναι ο προστάτης του νησιού, ένας Άγιος που συνδέθηκε με τις χαρές, τις δοκιμασίες, τις αρρώστιες, τις αναχωρήσεις και τις επιστροφές των ανθρώπων της Κεφαλονιάς.
Η σιωπή του τάφου και η μαρτυρία της πίστης
Ίσως το πιο συγκλονιστικό στοιχείο της ιστορίας του 1852 να μην βρίσκεται μόνο στο γεγονός της αφθαρσίας.
Βρίσκεται στη σιωπή.
Για περισσότερους από δυόμισι αιώνες, το σώμα του Αγίου είχε παραμείνει στη γη. Και όταν οι άνθρωποι άνοιξαν τον τάφο, αντίκρισαν σύμφωνα με την παράδοση της Εκκλησίας ένα σκήνωμα που δεν είχε ακολουθήσει τη φυσική πορεία της φθοράς.
Το ίδιο συνέβη πάλι…
Και αυτό είναι που έκανε την ιστορία του Αγίου Γερασίμου τόσο βαθιά ριζωμένη στη συνείδηση των πιστών: η δεύτερη ανακομιδή του 1852 δεν ήρθε απλώς να επαναλάβει ένα γεγονός του 1851. Ηρθε να το επιβεβαιώσει μέσα στην πίστη της εποχής.
Η Εκκλησία αντιμετωπίζει την αφθαρσία των ιερών λειψάνων ως σημείο της Χάριτος του Θεού και όχι ως αντικείμενο επιστημονικής επίδειξης. Για τον πιστό, το σκήνωμα δεν αποτελεί αξιοπερίεργο έκθεμα. Αποτελεί αντικείμενο προσκυνήματος, ευλάβειας και προσευχής.
Πέρασαν από τότε σχεδόν δύο αιώνες.
Η Κεφαλονιά γνώρισε σεισμούς, πολέμους, φτώχεια, μετανάστευση και μεγάλες αλλαγές. Η Μονή όμως παρέμεινε σημείο αναφοράς.
Σήμερα το ιερό λείψανο του Αγίου Γερασίμου φυλάσσεται στη Μονή και τίθεται προς προσκύνηση των πιστών. Η παράδοση της Κεφαλονιάς συνεχίζει να συνδέει τη ζωή του νησιού με τον Άγιο, ενώ οι μεγάλες λιτανείες και οι εορτασμοί προσελκύουν πλήθος προσκυνητών.
Και κάθε φορά που οι καμπάνες της Μονής χτυπούν στα Ομαλά, η μνήμη επιστρέφει σε εκείνες τις ημέρες του 1851 και του 1852.
Τότε που ο τάφος άνοιξε.
Τότε που οι άνθρωποι κοίταξαν μέσα στη γη.
Και τότε που, σύμφωνα με την πίστη και την παράδοση της Εκκλησίας, το σκήνωμα του Αγίου Γερασίμου βρέθηκε για δεύτερη φορά ανέπαφο.
Μια ημερομηνία που έμεινε στην ιστορία
20 Αυγούστου 1852.
Μια ημερομηνία που για την Κεφαλονιά δεν είναι απλώς μια σελίδα σε ένα παλιό ημερολόγιο.
Είναι η ημέρα κατά την οποία, μέσα στη σιωπή της Μονής των Ομαλών, ανανεώθηκε η πίστη ενός ολόκληρου λαού στον Άγιό του.
Και ίσως γι’ αυτό, σχεδόν δύο αιώνες αργότερα, η ιστορία εκείνης της ημέρας εξακολουθεί να συγκινεί.
Γιατί ο χρόνος περνά.
Οι άνθρωποι αλλάζουν.
Τα νησιά αλλάζουν.
Όμως η μνήμη του Αγίου Γερασίμου παραμένει ζωντανή στην Κεφαλονιά.
«Ο Άγιος του νησιού» όπως τον αποκαλούν γενιές και γενιές Κεφαλλήνων συνεχίζει να αποτελεί για τους πιστούς σημείο ελπίδας, παρηγοριάς και προστασίας.
Εύα Αλιβιζάτου
Συγγραφέας
Αρθρογράφος
