Εικόνα τίτλου. Η Φράνσις Μακ Ντόρμαντ, στην ταινία «Η Χώρα των Νομάδων». Όσκαρ Α΄ γυναικείου ρόλου, καλύτερης ταινίας και σκηνοθεσίας, 2020
Το ταξίδι σε αστικό περιβάλλον έχει και τα καλά του. Παρά την ελαφριά πτώση της θερμοκρασίας, το θερινό σινεμά ήταν γεμάτο, πάντα με οδηγίες πανδημίας και αριθμητική αραίωση των θεατών. Τυλίγεσαι με ζακέτες-παραζακέτες, αλλά «θα το δω» λες και εντέλει δικαιώνεσαι, «χαλάλι» ομολογείς και ας γεμίζεις θλίψη από την κοινωνική μεταβολή που βλέπεις να συντελείται στον κόσμο, ας έχεις θυσιάσει το βολικό Netflix του καναπέ.
Δεν υπάρχουν σήμερα μόνο οι εργασιακοί νομάδες που δουλεύουν ηλεκτρονικά από το σπίτι, με τον εργοδότη στην Αλάσκαπ.χ, ή σκορπισμένος σαν τράπουλα σε όλον τον πολυεθνικό πλανήτη. Υπάρχουν και οι αληθινοί νομάδες, όχι homeless-άστεγοι, αλλά houseless-χωρίς σταθερό σπίτι. Σπίτι τους γίνεται ένα αυτοκινούμενο βανάκι-τροχόσπιτο και όπου γης-πατρίς!
Ξαναβρίσκουν τη Φύση που έχασαν χρόνια, μέσα στο πιεστικό εργασιακό και οικογενειακό περιβάλλον. Απελευθερωμένοι από καταναλωτικά αγαθά, δεν τους λένε πια τίποτα τα τραπέζια που τσουγκρίζονται κρυστάλλινα ποτήρια στο ThanksGiving-Ημέρα των Ευχαριστιών πχ. Δεν τους λένε πια τίποτα τα οργανωμένα πεντακάθαρα σπίτια με τα παιδικά παιχνίδια σε παρέλαση και το καλοστημένο μπάρμπεκιου στην αυλή με το γκαζόν!
Η εκπληκτική Φράνσις Μακ Ντόρμαντ παίρνει το Όσκαρ πρώτου γυναικείου ρόλου, χωρίς πολλά λόγια, αλλά με ματιές και συναισθήματα που πολλαπλασιάζουν επί χίλια τα εκπεμπόμενα μηνύματα. Έχει κάνει για χρόνια τους συμβιβασμούς της, εγκατεστημένη γύρω από το εργοστάσιο που δούλευε ο λατρεμένος σύζυγος και εκείνη ως καθηγήτρια στην περιοχή. Το εργοστάσιο οικοδομικών υλικών κλείνει, εκείνη μένει άνεργη, μετά το θάνατό του συντρόφου, λέει «όχι άλλο» και εξαφανίζεται ταξιδεύοντας στη χώρα, όπου συναντιέται με πολλούς άλλους νομάδες- ομοϊδεάτες της φυγής!
Κάπου εκεί, αρχίζουν τα ερωτήματα που βάζει η ταινία! Είναι αυτή η λύση, να δουλεύεις περιστασιακά για την επιβίωση, καθαρίζοντας ακόμα και τουαλέτες; Είναι αυτός ο τρόπος να απολαύσεις τη Φύση, χωρίς δυνατότητα διαχείρισης των ατομικών σου λυμάτων; Είναι άραγε αυτή η λύση, να αρρωσταίνεις καθοδόν και να αφήνεσαι στην προαιρετική συμπαράσταση των ομοϊδεατών; Από την άλλη μεριά, προκειμένου να έχεις οικογενειακή φροντίδα, αξίζει να ξαναγυρίζεις στο μαγγανοπήγαδο των παιδιών και των νεοσύστατων οικογενειών τους; Είναι λύση να μην έχεις αισθητική φροντίδα και δόντια π.χ, όπως η κομπάρσος και αυθεντική νομάς Λίντα Μέϊπου συμμετέχει στο έργο;
Η επιλογή της μελλοθάνατης καρκινοπαθούς Σαρλίν Σουάνκι, να πεθάνει εκτός νοσοκομείου, ταξιδεύοντας μέχρι την τελευταία στιγμή, μακριά από θεραπείες, είναι συγκλονιστική! Η εντολή της να καεί και να πετούν σε φωτιά τις πέτρες που λατρεύει, είναι συγκλονιστική. Η πληρότητα που νοιώθει με τις άπειρες χελιδονοφωλιές που αντικρίζει στην πλαγιά της Μοντάνα στο ταξίδι ζωής που επέλεξε, είναι συγκλονιστική!
Η ποίηση που απαγγέλλει η πρωταγωνίστρια για τους φίλους της, πάνω από τόπους, φύλα και φυλές, είναι ψυχή και ελευθερία. Δημιουργεί μνήμη, δεσμούς και σχέσεις, με συμπυκνωμένη ευαισθησία. Η γλώσσα κάνει τη διαφορά!
Και ζητάς απάντηση σε δικά σου ερωτήματα! Είναι αυτή η λύση, η φυγή από όλα για να ξαναβρείς τον εαυτό σου; Είναι αυτή η λύση, να στερηθείς την οικογένεια προκειμένου να πεθάνεις ελεύθερος; Είναι αυτή η λύση, να ενωθείς με τη Φύση εντέλει, σηκώνοντας κεφάλι από τη μέγγενη της αέναης εργασιακής σου φυλακής; Είναι λύση, να ελευθερώνεσαι μετά το θάνατο του έτερου μισού σου; Είναι λύση να γίνεται «θρησκεία και στόχος ζωής» η ανθρωπιστική αλληλεγγύη μετά από απώλεια, όπως του υπεύθυνου για τους camp-nomads Μπομπ Γουέλς, μετά το θάνατο του παιδιού του;
Μήπως η λύση βρίσκεται στη συνύπαρξη Εργασίας και Ελεύθερου Χρόνου για τη Φύση και τα ενδιαφέροντά σου, για την ποίηση και την τέχνη, χωρίς απάνθρωπα Amazon-ωράρια πχ., που μας δείχνει η ταινία; Μήπως η λύση είναι το Κοινωνικό Κράτος που διέλυσε ο άπληστος πλανήτης μας, για να φτιάχνει λίγους πλούσιους «άρχοντες» και πολλούς επαίτες εργασιακούς «δούλους»; Μήπως λύση είναι, οι νέοι και οι ηλικιωμένοι να έχουν αντίστοιχα, σοβαρή φροντίδα για τα Παιδιά, την Παιδεία, την Υγεία και το Περιβάλλον; Μήπως λύση είναι όχι η Φιλανθρωπία, αλλά η εξασφάλιση των μίνιμουμ βασικών αναγκών του Ανθρώπου και η ανθρωπιστική παιδεία;
Επειδή όμως οι σημερινές κοινωνίες δε δίνουν αυτές τις λύσεις, η Φρεν, η ηρωίδα του έργου επιλέγει να ταξιδεύει και ας πεθάνει μόνη και άρρωστη, μακριά από αστικές συμβάσεις και Πολιτική που λείπει!
Πώς να την αδικήσεις, πώς να μην θαυμάσεις την Ατομική Επιλογή, απέναντι στη Συλλογική Εγκατάλειψη του σύγχρονού μας Κόσμου;
Πώς να μην αναλογιστείς το Κοινωνιοψυχολογικό Έργο Γνώμης, με θέσεις υπέρ και εναντίον, στις αντικρουόμενες απόψεις;
– Εσύ, που ως λαός ταξιδεύεις Μόνος και Νομάς, μέσα στο Αναπτυξιακό Μοντέλο που μας γονάτισε!
– Εσύ, που τα θέλεις όλα και Political Correct!
Ακολουθεί το trailer και η μουσική της ταινίας “Nomadland” 2020
