ΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΞΙΣΤΟΡΗΣΙΣ ΤΗΣ ΤΩΝ ΚΗΠΟΥΡΙΩΝ ΜΟΝΗΣ
του ΓΕΡΑΣΙΜΟΥ ΚΑΛΟΥ
Συνοπτική εξιστόρησις της των Κηπουρίων Μονής, από της ιδρύσεως αυτής μέχρι σήμερον 1759-1873, Συνταχθείσα μεν υπό του Πανοσιοτάτου Αρχιμανδρίτου και Ηγουμένου αυτής Γερασίμου Καλού, Διασκευασθείσα δε υπό τινος των αυτού φίλων, Εκδίδοται δαπάνη της Μονής χάριν ηθικής ωφελείας παντός ορθοδόξου, Τύποις “Η Κεφαλληνία”, Εν Κεφαλληνία 1873.
Πρόκειται για βιβλίο 21×14 εκ., 21+8 σελίδων. Στις πρώτες 21 σελίδες ο συγγραφέας αρχιμανδρίτης και ηγούμενος του μοναστηριού των Κηπουριών Γεράσιμος Καλός καταγράφει την ιστορία του μοναστηριού μέχρι και το σεισμό του 1867: δίνει τη γεωγραφική θέση, κάνει λόγο για τις συνθήκες ίδρυσης του μοναστηριού και αναφέρεται στην εσωτερική ζωή αλλά και την προσφορά του γενικότερα. Στις τελευταίες 8 σελίδες καταχωρίζονται μια «Έκθεση» προσκυνητών του μοναστηριού στο πανηγύρι του Αγίου Γερασίμου στις 16 Αυγούστου 1872 και ένας «Περιληπτικός βίος του Αγίου Γερασίμου».
Το βιβλίο απόκειται στο Αρχείο Παναγή Στ. Πατρίκιου της Ιακωβατείου Βιβλιοθήκης.
Και δυο λόγια για τον Γεράσιμο Καλό.
Ο Γ. Καλός γεννήθηκε στα Καλάτα της Παλικής το 1801. Τα εγκύκλια μαθήματα τα πήρε κοντά στον ιερέα Παύλο Κομινάτο, στο Διονύσιο Αραβαντινό και τον Άνθιμο Μαζαράκη, ενώ η έφεσή του προς τα γράμματα και τη γνώση τον οδήγησε στη μελέτη των πατέρων της Εκκλησίας. Στην Άρτα, όπου βρέθηκε 24χρονος, χειροτονήθηκε διάκος και αργότερα ιερέας. Όντας αρχιμανδρίτης, υπηρέτησε ως εφημέριος στον Άγιο Γεώργιο της Ελληνικής Αδελφότητας της Βενετίας το 1840, ενώ μετά την επιστροφή του στην Κεφαλονιά και επειδή διαμαρτυρήθηκε για το νέο ληξιαρχικό νόμο της Βρετανικής Προστασίας, εκτοπίστηκε το 1841 στους Βαρδιάνους, στο εκεί μοναστήρι της Ευαγγελίστριας. Υποστηριχτής αντιβρετανικών αντιλήψεων, είχε δείξει τη συμπάθειά του προς τους ριζοσπάστες, με τους οποίους συνεργαζόταν σε κοινωνικά ζητήματα, γι’ αυτό και είχε μπει στο στόχαστρο της πολιτικής και εκκλησιαστικής εξουσίας.
Το 1845 πήγε στο Άγιο Όρος, απ’ όπου μετά από ένα διάστημα επέστρεψε στα Κηπούρια. Συνόδευσε αργότερα τον ηγούμενο του μοναστηριού Κωνστάντιο Μοσχονά στο ταξίδι του τελευταίου στη Ρωσία για τη συγκέντρωση χρημάτων για το μοναστήρι. Στο μεταξύ, ο Καλός είχε περάσει από το Άγιο Όρος και μετά από τη Χάλκη, όπου συναντήθηκε με τον Κωνσταντίνο Τυπάλδο Ιακωβάτο. Αμέσως μετά την επιστροφή του από τη Ρωσία εκλέχτηκε ηγούμενος από το 1863 μέχρι το 1872. Κατά την περίοδο της ηγουμενίας του το μοναστήρι έζησε μέρες ανακαίνισης και οικονομικής ευρωστίας. Διατηρούσε καλές σχέσεις με τον Ανδρέα Λασκαράτο, καθώς ο τελευταίος, εκτιμώντας τις γνώσεις και το χαρακτήρα του Καλού, αλληλογραφούσε μαζί του για θεολογικά ζητήματα. Πέθανε και τάφηκε στο μοναστήρι το 1880.
Πέτρος Πετράτος
