Μια βραδιά στο διεθνές φεστιβάλ κινηματογράφου “Κύματα”, στον Θαλασσόμυλο Κεφαλονιάς.
Χθες το βράδυ, βρεθήκαμε στον μαγευτικό Θαλασσόμυλο, έναν χώρο που δεν είναι απλώς ένα σκηνικό εκδηλώσεων, αλλά ένα ζωντανό ποίημα πλάι στη θάλασσα. Ο διάκοσμος λιτός, προσεγμένος, με το δροσερό άγγιγμα του μαΐστρου να περιβάλλει την ατμόσφαιρα και τον φωτισμένο από το φεγγάρι ουρανό να λειτουργεί σαν φυσικός προβολέας πάνω στη σκηνή της ζωής. Τα κύματα, με τον αέναο παφλασμό τους, συνόδευαν διακριτικά τις στιγμές μας, προσφέροντας την πιο ιδανική υπόκρουση σε μια βραδιά γεμάτη τέχνη. Τα κτίρια του ιστορικού συγκροτήματος έσφυζαν από ζωντάνια, καθώς φιλοξενούσαν εκθέσεις σχετικές με τον κινηματογράφο. Κάθε γωνιά και μια αναφορά, κάθε λεπτομέρεια και μια αποκάλυψη για την 7η Τέχνη. Ήταν σαν ο ίδιος ο χώρος να έχει σκηνοθετηθεί από κάποιον εμπνευσμένο δημιουργό που ήξερε καλά πώς να φτιάξει την τέλεια ατμόσφαιρα.
Είχαμε την τιμή να παρακολουθήσουμε το πρώτο μέρος, αυτής της βραδιάς, του διεθνούς διαγωνιστικού τμήματος ταινιών μικρού μήκους. Οι προβολές κράτησαν αμείωτο το ενδιαφέρον μας και μας ταξίδεψαν σε διαφορετικές χώρες, νοοτροπίες, ιστορίες και συναισθήματα. Οι ταινίες που προβλήθηκαν ήταν οι εξής: Delulu, The Contact, Stay, The Island και Smother. Η κινηματογραφική αυτή διαδρομή μας πέρασε από την Ελλάδα στην Τουρκία και από εκεί στη Γαλλία, αποκαλύπτοντας το πώς οι μικρές φόρμες του κινηματογράφου μπορούν να κρύβουν μέσα τους τεράστιες αλήθειες.
Το Delulu, ελληνικής παραγωγής και γυρισμένο στο Ηράκλειο της Κρήτης, είχε κάτι από τη ζωντάνια των παιδικών μας χρόνων αλλά και τη σκληρότητα της ενηλικίωσης. Ο σκηνοθέτης, κ. Μιχάλης Αλεξάκης, που βρέθηκε κοντά μας στον Θαλασσόμυλο, κατόρθωσε να συνδυάσει τον ιλαρό τόνο με τον τραγικό, παρουσιάζοντας τη σύντομη ζωή ενός παιδιού με τρόπο που στην αρχή προκαλούσε γέλιο και στο τέλος συγκλονισμό. Ήταν μια υπενθύμιση πως η περιφέρεια μπορεί να γεννήσει αξιόλογες καλλιτεχνικές συνέργειες – όταν υπάρχει ψυχή, έμπνευση και τόλμη.
Στην τουρκική συμμετοχή, The Contact, συναντήσαμε έναν πατέρα που επέστρεψε στον τόπο του μετά τον θάνατο του γιου του. Μια επιστροφή που δεν ήταν μόνο γεωγραφική, αλλά και υπαρξιακή. Ο πατέρας αναζητά μέσα από τα λιγοστά υπάρχοντα του γιου του, την άγνωστη ζωή του. Κι εκεί, μέσα από την οδυνηρή αυτή αναζήτηση, έρχεται η ανακάλυψη μιας νέας γενιάς: ένα παιδί, εγγόνι του πλέον, που φέρει το όνομά του. Τραγική ειρωνεία ή υποσυνείδητη αναζήτηση συμφιλίωσης; Η ταινία θέτει ερωτήματα που δεν απαντιούνται εύκολα – γιατί οι πληγές της παιδικής ηλικίας, κι οι άνθρωποι που μας τις άφησαν, ποτέ δεν μας εγκαταλείπουν αληθινά.
Το ελληνικό Stay άλλαξε για λίγο την παλέτα των συναισθημάτων μας. Μια γλυκόπικρη ρομαντική ιστορία ανάμεσα σε δύο νέους ανθρώπους, που αναζητούν νόημα, σύνδεση, ίσως και ένα δικό τους μέρος στον κόσμο. Ο σκηνοθέτης Νίκος Βίττης, που ήταν παρών στο φεστιβάλ, κατάφερε να χωρέσει μέσα σε λίγα λεπτά ένα πλήθος θεμάτων: την κρίση της στέγασης, τη δυσκολία στις διαπροσωπικές σχέσεις, την αποπνικτική γονεϊκή παρουσία, αλλά και την ελπίδα που γεννιέται όταν δύο άνθρωποι, έστω για λίγο, βρίσκουν κοινό βηματισμό.
Ακολούθησε η γαλλική ταινία The Island, σε ασπρόμαυρη αισθητική που υπογράμμιζε την ψυχική και κοινωνική ασφυξία του πρωταγωνιστή. Ένας εργαζόμενος σε αδιέξοδο, παγιδευμένος σε μια ανούσια ρουτίνα, ονειρεύεται την απόδραση. Η ελπίδα γεννιέται, η κίνηση επιχειρείται, αλλά η ζωή δεν συγχωρεί εύκολα την επιθυμία της υπέρβασης. Το φινάλε, σκληρό και αποκαρδιωτικό, μας γύρισε πίσω στον ίδιο μονότονο βηματισμό απ’ όπου ξεκινήσαμε. Ίσως, όμως, κι αυτό να είναι ένα μήνυμα: δεν φτάνει πάντα να θέλεις να ξεφύγεις, πρέπει να μπορείς.
Δυστυχώς, την τελευταία ταινία, το Smother, δεν μπορέσαμε να την παρακολουθήσουμε ως το τέλος, λόγω οικογενειακών υποχρεώσεων. Ωστόσο, το κομμάτι που προλάβαμε ήταν αρκετό για να μας αφήσει ένα βαρύ συναίσθημα. Μια μητέρα με σοβαρά προβλήματα ψυχικής υγείας προσπαθεί χωρίς επιτυχία να σταθεί στο ύψος των οικογενειακών της ευθυνών. Η μοναξιά, η καχυποψία και η ψυχολογική απορρύθμιση μετατρέπουν την οικογένεια σε πεδίο μάχης. Η προσπάθεια για την ικανοποίησή της μοιάζει να είναι μία κανάτα με μία τρύπα στη βάση της. Όσο νερό κι αν βάζει μέσα, είναι πάντοτε αδειανή…. Ελπίζουμε η σκηνοθέτις, που παρευρέθηκε στον Θαλασσόμυλο και χαιρέτισε το κοινό με συγκινητικά ελληνικά λόγια, να χάρισε στο τέλος μια κάθαρση. Την είχαμε ανάγκη.
Καθώς αφήναμε πίσω μας το φωτεινά εναλλασσόμενο πανί και τον έναστρο ουρανό που συνέχιζε να λάμπει πάνω απ’ τον μαγευτικό Θαλασσόμυλο, νιώσαμε πως είχαμε ζήσει κάτι σπουδαίο. Μια βραδιά γεμάτη εικόνες, συναισθήματα, προβληματισμούς αλλά και αισιοδοξία. Αξίζουν θερμά συγχαρητήρια στον Μαρίνο Σκλαβουνάκη και σε όλη την ομάδα των Κυμάτων 4, που με μεράκι, όραμα και πίστη, τοποθετούν την Κεφαλονιά στον διεθνή χάρτη του κινηματογράφου. Συγχαρητήρια σε όλους τους θεσμούς, τους ανθρώπους και τους υποστηρικτές που κάνουν αυτή την προσπάθεια πραγματικότητα.
Τα Κύματα 4 θα συνεχίσουν να ταξιδεύουν μέχρι την Κυριακή κι αξίζει όλοι οι Θιακοκεφαλονίτες να αφεθούν για μία έστω βραδιά στο όνειρο, στη δροσιά και στον ουσιαστικό προβληματισμό που φέρνει η τέχνη όταν παρουσιάζεται με αγάπη και ποιότητα.
Γιάννης Βαρούχας
